Brandweer Antwerpen-Zuid kiest voor houtbouw

De gevel is afgewerkt met verglaasde, rode baksteen. (Beeld: brandweer Antwerpen)

01:47
01-07-2019

Brandweervoorpost Wilrijk, Antwerpen | Brandweer Antwerpen-Zuid kiest voor houtbouw

In het kader van een algemene herschikking van haar kazernes nam brandweerzone Antwerpen onlangs een nieuwe kazerne in gebruik in deelgemeente Wilrijk. Vanaf de locatie nabij de R11 moet deze ‘Post Wilrijk’ het zuiden van de stad en de omliggende gemeenten bedienen.

Vroeger vonden de zuidelijke brandweerinterventies plaats vanuit een kazerne in het binnenstedelijke gebied, in de buurt van beide justitiepaleizen. Die is nog altijd in gebruik, maar dankzij de Wilrijkse voorpost ging de interventietijd bij een brand en andere incidenten in het zuidelijke stadsgebied een heel stuk naar omlaag. Sinds januari zijn er permanent twaalf voltijdse brandweervrouwen en -mannen aanwezig. Negen van hen staan continu klaar om meteen uit te rukken. De ploegen lossen elkaar elke twaalf uur af. Voor hun interventies beschikken ze over twee wagens, een standaard brandweerwagen voor een bemanning van zes en een ladderwagen waarmee ze een hoogte van 30 meter kunnen bereiken.

Brandweer Antwerpen-Zuid kiest voor houtbouw

De bovenbouw in kruisgelamineerd hout. (Beeld: Karin Borghouts)

 

Vlotte circulatie

Het nieuwe gebouw is herkenbaar functioneel. De gevel in verglaasde rode baksteen verwijst zowel naar de industriële architectuur van traditionele brand-weerkazernes als naar de huizen in de buurt. Met de grote ramen langs de straatkant wil de brandweer zich transparant opstellen tegenover de buren.

De architecten besteedden veel aandacht aan een vlotte circulatie. De brandweerwagens rijden aan de voorzijde naar buiten en langs de oefenkoer aan de achterzijde opnieuw naar binnen. Dit beperkt de overlast voor de buren. De brandweervoorpost trekt ook volop de ecologische kaart met een zonneboiler, zonnepanelen en regenwaterrecuperatie.

Het gelijkvloers, dat de garage en de werkruimtes huisvest, is robuust uitgewerkt in beton. De verdiepingen, die bestemd zijn voor kantoor- en woonfuncties, zijn opgebouwd uit geprefabriceerde CLT-elementen. Het hout geeft de leefruimtes een huiselijker karakter.

Brandweer Antwerpen-Zuid kiest voor houtbouw

Beeld: Happel Cornelisse Verhoeven

 

Nauwkeurigheid vereist

“Het is niet de eerste keer dat we met CLT werken”, vertelt projectleider Pieter De Weerdt van hoofdaannemer dhulst’. “We deden het al voor tal van gebouwen, onder meer voor Mundo-a, de nieuwe voorbouw van het Antwerpse Ecohuis in Borgerhout. De realisatie van deze brandweerkazerne was echter geen routineopdracht. Zo moest er vooraf in de prefabelementen de nodige ruimte voor alle technische leidingen, ventilatiekanalen, schakelaars en stopcontacten voorzien worden, en dat uiteraard op de vereiste plaatsen. Het is immers erg omslachtig om CLT-structuren nadien nog aan te passen. Op een of twee plaatsen is dat uiteindelijk toch gebeurd, op vraag van de brandweer.”

“Voor ons kwam het erop aan om de exacte afmetingen van elke bestelde CLT-plaat door te geven aan de leverancier, zodat hij de juiste elementen op het juiste moment kon aanleveren”, vervolgt Pieter De Weerdt. “In totaal ging het om tien verschillende vormen. We lieten wel een klein aantal extra elementen leveren om wat reserve te hebben in geval van schade.” Ook de gevelbakstenen vergden een uitgekiende aanpak van de bouwvakkers van dhulst’. “Aan de raamopeningen is ook hun smalle zijkant zichtbaar. Doordat de gevelstenen geglazuurd zijn, konden we ze niet op maat afslijpen, want dan zou de kleur van een zijvlak afwijken van die van de andere stenen en vlakken. Het was zaak om telkens nauwkeurig uit te tellen hoeveel stenen van welk formaat we nodig hadden.”   

Tekst: Koen Mortelmans 
Beeld: Karin Borghouts, Happel Cornelisse Verhoeven en brandweer Antwerpen
Participanten aan het woord

Laminated Timber Solutions – CLT-structuur

Laminated Timber Solutions (LTS, Moorslede) realiseerde de twee verdiepingen in cross laminated timber (CLT), oftewel kruisgelamineerd hout. “Het is een speelse keuze van de architecten om voor houtbouw te opteren in een brandweerkazerne, want hout wordt gewoonlijk geassocieerd met vuur “, zegt directeur Dieter Penninck. “Het gebouw toont met andere woorden aan dat houtbouw wel degelijk erg brandveilig is. Naargelang de dikte van de CLT-panelen bedraagt hun brandweerstand zonder verdere afwerking 60 tot 90 minuten.”

Bij de keuze voor houtbouw speelde ook het esthetische aspect mee. Het hout blijft immers zichtbaar. “En vergeet de bouwsnelheid niet. Op amper twee à drie weken tijd is zo’n constructie geleverd en gebouwd.”

LTS kwam zestig jaar geleden tot stand als familiebedrijf, maar maakt vandaag met zijn zestig medewerkers deel uit van de groep CFE. “We werken voor de projectmarkt en bestrijken heel de Benelux, met constructies in gelamineerd (BLC) en kruisgelamineerd (CLT) hout. “Met BLC trokken we al heel wat zwembaden op, onder meer in Roeselare, Kortrijk en Ronse en het Aquapark van Bellewaarde. CLT gebruikten we recent voor onder meer de uitbreiding van de Vooruit in Gent.”

De Wilrijkse brandweerkazerne krijgt intussen al navolging. “Brasschaat wil een brand-weerkazerne bouwen volgens een gelijkaardig concept en vertrouwde ons alvast het CLT-gedeelte van die opdracht toe.”

Bouwen aan Vlaanderen partners

Bouwinfo

Bouwheer
AG Vespa (Antwerpen)

Architect
Happel Cornelisse Verhoeven architecten (Rotterdam, Nederland)

Hoofdaannemer
dhulst’ (Lier)

Verwarmingsspecialist toont installateurs de toekomstSportoase Schiervelde Roeselare