Vilvoorde Depot Vlaamse overheid
04:25
12-10-2018

Depot Vlaamse overheid | Vilvoorde

Omvang Depot van Vlaamse overheid verdrievoudigd

Van archiefdocumenten over cultureel erfgoed tot archeologische vondsten: het zijn allemaal zaken waarvoor de Vlaamse overheid bewaarplicht heeft. Tot op vandaag wordt alles op verschillende locaties gestockeerd. Maar daar komt binnenkort verandering in. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de uitbreiding van het depot in Vilvoorde, waar vanaf dit najaar alle stukken zullen worden opgeslagen.

Vilvoorde Depot Vlaamse overheidCentralisatie is voor veel organisaties de sleutel tot een efficiëntere werking. Er ontstaat immers een kruisbestuiving tussen de verschillende diensten. Het overzicht is gemakkelijker behouden. En vooral: er moet maar één gebouw verwarmd, gekoeld én onderhouden worden. Vanuit deze optiek besloot de Vlaamse overheid alle stukken waarvoor ze een bewaarplicht heeft te centraliseren in het depot van Vilvoorde, dat hiervoor een forse uitbreiding onderging. Dit terrein was immers al haar eigendom en nog maar voor ongeveer een derde volgebouwd. Niettemin was het voor de ontwerpers een ware puzzel om een concept uit te dokteren dat zowel aan het eisenpakket van de opdrachtgever als de stedenbouwkundige voorwaarden voldeed. Architecte Elvira Servaes, leidend ambtenaar van de werken: “Toch slaagden ze glansrijk in hun missie. Ondanks de grote eenvoud draagt het gebouw een esthetisch steentje bij aan de omgeving. Bovendien beschikken we nu over een depot met een benutbare oppervlakte van maar liefst 16.700 m²!”

Vilvoorde Depot Vlaamse overheidEfficiëntie en plaatsbesparing zijn de sleutelwoorden in het depot.

Oud geïntegreerd in nieuw
Het bestaande depot van Vilvoorde was een oude loods die al lang op het terrein stond en een tiental jaar geleden als centraal depot werd ingericht. Elvira Servaes: “Het is opgetrokken uit een staalstructuur en bekleed met panelen in cellenbeton. Het dak was een klassiek steeldeck met isolatie en een bitumineuze afdichting. Afbreken was niet meteen een optie aangezien de loods volstond met bijna 20 kilometer (papieren) archiefdocumenten die we niet zomaar konden verplaatsen. Vandaar dat we het volledig in het nieuwe complex hebben geïntegreerd en de kleur van de nieuwe gevelafwerking hebben afgestemd op de voorbouw van de oude loods.”

Vilvoorde Depot Vlaamse overheidHet centraal depot omvat onder meer een laboratorium.

Dynamische uitstraling
Aan beide kanten van het depot werd een extra vleugel toegevoegd, telkens met een verschillende hoogte. Dit geeft het geheel een dynamische en ietwat speelse uitstraling. Het is echter een volume aan de linkerkant dat voor de esthetische toets zorgt. “Dit uitkragende gedeelte is bekleed met witte gelakte geprofileerde staalplaat en creëert zo een visueel onderscheid met de rest van het gebouw”, legt Elvira Servaes uit. “Bovendien staat de grote raampartij van de raadpleegruimte in schril contrast met de geslotenheid die de rest van de gevels kenmerkt. Om optimale bewaarcondities en veiligheid te garanderen, is een minimum aan gevel­openingen immers noodzakelijk. Met uitzondering van de kantoorzone aan de voorkant, waar een comfortabele werkplek voldoende daglicht vereist.”

Vilvoorde Depot Vlaamse overheidOm de meest optimale bewaarcondities te garanderen én tegelijkertijd de energiekosten te beperken, is er een BEO-veld met 27 boringen op ongeveer 110 meter diepte aangelegd.

Energiezuinig gebouw
Het nieuwe depot is een rechthoekig volume van circa 100 x 70 meter met een variërende hoogte van 6 tot 17 meter. Om de meest optimale bewaarcondities te garanderen én tegelijkertijd de energiekosten te beperken, werd er een BEO-veld aangelegd, met 27 boringen op ongeveer 110 meter diepte. Elvira Servaes: “De ontwerpeis was dat de depotruimtes niet meer dan 2kWh/m³ energie per jaar mogen verbruiken. De grotendeels gesloten prefabbetonstructuur en binnenwanden uit betonmetselwerk zorgen voor een massief gebouw dat op zichzelf al weinig last heeft van schommelingen op het vlak van buitentemperatuur en luchtvochtigheid. Bovendien kunnen we nu dus genieten van gratis warmte en koeling uit de bodem, die via betonkernactivering wordt verdeeld. Tal van andere ingrepen zorgen er ook voor dat het project een BREEAM Good-certificaat zal behalen.”

Vilvoorde Depot Vlaamse overheidHet ‘witte’ blok is vooraan ingericht als ‘raadpleeglokaal’. Archeologen, onderzoekers en andere geïnteresseerden kunnen er bepaalde stukken komen bekijken en bestuderen.

Heel veel opslagruimte
Op het gelijkvloers van het oude gedeelte bevinden zich het onthaal en kantoorruimte. De eerste etage biedt plaats aan werkruimtes voor het eigen personeel. Het ‘witte’ blok is vooraan ingericht als ‘raadpleeglokaal’. Archeologen, onderzoekers en andere geïnteresseerden kunnen er – weliswaar op afspraak – bepaalde stukken komen bekijken en bestuderen. Er is een ontvangst en transit voor de stukken voorzien, met drie ‘quarantainekamers’ waar alles in de juiste condities wordt gebracht voordat ze in de depotruimtes worden geplaatst. De rest van het gebouw bestaat uit verschillende opslagplaatsen en werkruimtes

Tekst Els Jonckheere     |    Beeld Agentschap Facilitair Bedrijf
Uitgelichte afbeelding: 
Aan beide kanten van het bestaande depot is een extra vleugel toegevoegd, telkens met een verschillende hoogte.


Participanten aan het woord

Terra Energy – Geothermie
Het centraal depot in Vilvoorde is een toekomstgericht gebouw in de ware zin van het woord. Zo is er bijvoorbeeld sprake van verwarming en koeling op basis van geothermie. Hiervoor is een BEO-veld met 28 boringen op een diepte van 110 meter aangelegd. In elk boorgat is een dubbele U-lus geplaatst: vier HDPE-buizen die per twee aan de onderzijde verbonden zijn om een gesloten lus te vormen. “Alle lussen worden onderling met elkaar verbonden, zodat er een groot buizennetwerk ontstaat dat toelaat om energie uit te wisselen met de bodem”, vertelt Hans Hoes, CTO van Terra Energy, dat het ontwerp van deze oplossing op zich nam. “Gedurende de winter zal een warmtepomp via de BEO-sondes warmte uit de bodem halen, waardoor deze laatste langzaam afkoelt. Tijdens de zomer wordt ze dan weer gebruikt om passieve, natuurlijke koeling te realiseren. Een circulatiepomp zorgt voor het transport van de koude doorheen de buizen.” Voor Terra Energy, dat als spin-off van VITO sinds 2009 gespecialiseerd is in het onderzoek en ontwerp van geothermische energiesystemen, was de opdracht vrij standaard. “Niettemin was het een interessant project gezien de bestemming van het gebouw. Geothermie wordt momenteel immers voornamelijk toegepast voor ziekenhuizen, woonzorgcentra en grote kantorencomplexen”, besluit Hans Hoes.


STG – Omgevingswerken
Om het nieuwe centraal depot van de Vlaamse overheid te kunnen bouwen, waren er aanzienlijke grondwerken nodig. Zo moest er onder meer 10.000 m³ vervuilde grond worden afgevoerd. Een opdracht die op het lijf van STG uit Vilvoorde geschreven was. Deze onderneming werd in 2008 opgericht door Guy Steyaert, die eerder vijftien jaar ervaring had opgedaan als werfleider wegenbouw. “Onze activiteiten gaan weliswaar verder dan enkel grondwerken”, vertelt de zaakvoerder. “Het centraal depot toont dan ook perfect aan welke diensten STG te bieden heeft. We hebben er eveneens 200 lopende meter keermuren geplaatst, rioleringen en 200 m³ infiltratiebekkens aangelegd, 1.200 m² wegeniswerken uitgevoerd en 430 meter afsluitingen geïnstalleerd. Zelfs de plaatsing van de beplanting en 2.000 m² gestabiliseerd gazon hebben we voor onze rekening genomen. Kortom: een uitgebreid project voor een kleine kmo met vijf werknemers. Vandaar dat we uitermate trots zijn dat CIT Blaton opnieuw ons het vertrouwen heeft gegeven.”


Nathan – Betonkernactivering
Het centraal depot van de Vlaamse overheid beschikt over het neusje van de zalm op het vlak van verwarming en koeling: ‘geotabs’ of de combinatie van geothermie met 6.000 m² betonactivering, waarvoor de buis op industrienetten gevlochten werd en gekoppeld werd aan de verdelers. Kortom: een kolfje naar de hand van Nathan (Zaventem). “Qua betonactivering zijn we van geen kleintje vervaard”, vertelt product manager Gert Dewandeleer.

Vilvoorde Depot Vlaamse overheid

“Al sinds 1984 leggen we ons via Nathan Systems toe op de verkoop van duurzame energiesystemen zoals vloerverwarming, betonactivering, leidingsystemen, warmtepompen en satellietunits. Hiervoor hebben we de agentuur van Uponor en AIT in huis voor de Benelux. Voorts installeren we de oplossingen desgewenst ook via Nathan Projects. In het centraal depot is maar liefst 40 kilometer buis verwerkt! Gezien de grote oppervlakte was het een uitdaging om het systeem in te bouwen met de nodige aandacht voor de integratie van alle technieken. Dit vereist immers uiterste precisie, maar net op dat vlak scoort ons team enorm goed.

Vilvoorde Depot Vlaamse overheid

Daarnaast was er sprake van bijkomende eisen met betrekking tot het railsysteem voor de archiefkasten. Deze mochten niet beschadigd worden bij de modulaire opstelling en bewegingen. Vanwege al deze uitdagingen voegen we dit project dan ook met trots toe aan onze referentielijst.”


TECHNISCHE FICHE

Bouwheer Vlaamse overheid – Agentschap Facilitair Bedrijf (Brussel)
Architect ar-te (Leuven) en STABO (Leuven)
Hoofdaannemers CIT Blaton (Schaarbeek)

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan Vlaanderen partners

JET-GroupAntwerpen Boortmalt