Platform voor de bouw
Monumenten

Eclectisch erfgoed in harmonie met eigentijdse transparantie

In de Antwerpse wijk Kiel wordt deze dagen de laatste hand gelegd aan de renovatie en uitbreiding van de voormalige oranjerie en stadsfeestzaal Kielpark.

urban center kiel (16) kopiëren
Het oorspronkelijke gebouw werd in 1912 opgetrokken als oranjerie, naar een ontwerp van stadsarchitecten Alexis Van Mechelen en Emiel Van Averbeke. (KM)

Tekst | Tekst Koen Mortelmans | Beeld Koen Mortelmans (KM) en vanhout.pro (V)

11 december 2020 Leestijd 11 minuten

Deel dit artikel

De eigenaar, stad Antwerpen, stelde het gebouw ter beschikking van jongerenorganisatie Let’s Go Urban Academy.

Let’s Go Urban Academy (LGU Academy) bereikt wekelijks ongeveer duizend kinderen, tieners en jongeren. Het is een initiatief van sociaal onderneemster Sihame El Kaouakibi. Met de Academy wil ze het beste in jongeren naar boven halen. Let’s Go Urban organiseert hiervoor een ‘afterschool program’ voor ‘urban youth’ (vanaf zes jaar tot jongvolwassenen) met diverse achtergronden. Het gevarieerde aanbod omvat onder meer dans, sport, media en zang. De voorbije tien jaar moest LGU zijn werking noodgedwongen verspreid over de stad organiseren. Een eigen plek biedt meer mogelijkheden om samen te werken met wijkwerkingen en scholen, in buurten waar bijvoorbeeld schoolachterstand een groot probleem vormt.

De oranjerie werd opgetrokken in 1912, naar een ontwerp van de stads-architecten Alexis Van Mechelen en Emiel Van Averbeke. Vlakbij bevonden zich de kweekgronden van de diensten parken en plantsoenen. De verbouwing tot stadsfeestzaal vond plaats in 1951-52.

Erfgoed in ere hersteld

Het langgerekte gebouw in eclectische stijl telt één bouwlaag onder het zadeldak, opgetrokken uit baksteen en blauwe hardsteen. Kenmerkend zijn de rondbogige muuropeningen, de hoge met lisenen alternerende vensters en geprononceerde kopgevels en de zware omlijstingen. “We hebben de dichtgemetselde gevelopeningen in hun oorspronkelijke staat hersteld om meer daglicht in de zaal te brengen”, zegt Johan Peeraer, projectleider bij vanhout.pro. “De niet-originele achterbouw is afgebroken om plaats te maken voor een nieuwbouw, zodat het culturele en educatieve aanbod kan worden uitgebreid.” Daarmee kwam ook de originele noordgevel
opnieuw vrij. “Net als de andere gevels hebben we hem gereinigd door middel van zandstraling.”

De bestaande zaal blijft toegankelijk via een van de kopgevels. De nieuwbouw is bereikbaar via een centrale circulatiezone tussen het bestaande en het nieuwe gebouw. “Deze dubbele ontsluiting maakt het mogelijk om de zaal afzonderlijk te verhuren of te gebruiken.”   

Tussen het oorspronkelijke gebouw en de nieuwbouw bevindt zich een centrale circulatieruimte. (V)

Eigentijdse oranjerie

awg architecten vatte de nieuwbouw op als een eigentijdse oranjerie. Daarvan getuigt de gevel. Die is opgebouwd uit een serresysteem met transparant glas, opaal glas en sandwichpanelen. “De draagstructuur kwam tot stand door de functionele zones als stijve dozen te beschouwen en de kopgevels als dragende schijven. Tussen deze elementen zijn de balken voor de vloeren en gordingen voor het dak gelegd”, licht projectarchitect Tim van der Wegen toe.

Het nieuwe volume is opgetrokken langs de centrale circulatieruimte. “We hebben de activiteitenzones ingeplant tussen twee functionele ruimtes, die onder meer het sanitair en de berging bevatten. Zo kunnen de activiteitenzones eenvoudig worden aangepast voor alternatieve activiteiten. We beschouwen de circulatiezone als een grote foyer, een bruisende open ruimte voor de uitwisseling van ideeën, informatie en passies.” In die context kreeg de gerenoveerde noordgevel een centrale positie.  

De nieuwe gevel is opgebouwd uit een serresysteem met transparant glas, opaal glas en sandwichpanelen. (KM)

Participanten aan het woord

Theia – Elektriciteit, brand- en databeveiliging en toegangscontrole

Theia (Turnhout) stond bij Let’s Go Urban in voor de installatie van de elektriciteit, de brand- en databeveiliging en de toegangscontrole. “We leggen ons toe op elektra in de ruimste zin van het woord”, verklaart zaakvoerder Erik Van Looveren. “Uiteraard plaatsen wij stopcontacten en verlichting, maar ook voor data- en brandbeveiliging, toegangscontrole, verpleeg-oproep, enzovoort hebben we mensen in huis die over de specifieke kennis beschikken om dit vakkundig uit te voeren. Let’s Go Urban was voor ons een bijzonder project door de intense samenwerking met de bouwheer en de hoofdaannemer. Om het betaalbaar te houden, hebben we samen oplossingen gezocht én gevonden die goedkoper waren dan een traditionele benadering, maar die geen afbreuk deden aan de bouwkundige kwaliteit en de esthetische aspecten.”

Theia bestaat sinds 2010. Het is ‘approved installer’ voor databekabelingsproducent Nexans. Gedurende het voorbije decennium werkte Theia mee aan diverse bekende bouwprojecten in eigen regio, zoals zorgvilla Kameleon van Monnikenheide in Halle-Zoersel, stadskantoor Vink in Geel, basisschool Klavernest in Wechelderzande en de woningen voor mensen met een beperking op het Ranstse domein Zevenbergen van Emmaüs.


Giel – Vloerisolatie, gewapende chape en polierbetonvloer

Giel bvba (Sint-Lenaarts) is wat je noemt een snelle groeier. Giel Lenaerts richtte het bedrijf in 2008 op en nam in 2014 een eerste medewerker in dienst. Een jaar later had die al vier collega’s en vandaag stelt de specialist in vloerisolatie, chapewerken en gepolierde betonvloeren 35 mensen tewerk. Het palmares van Giel telt intussen al heel wat mooie referenties, zoals woonproject Hungaria aan de Vaartkom in Leuven, Kunstencentrum nona in Mechelen, de sociale wooncluster van Woonhaven in de Deurnese Expowijk en de omvorming van de oude brouwerijgebouwen van De Koninck in Antwerpen tot belevingscentrum. In het Antwerpse Centraal Station smurfte Giel ook mee aan Comics Station.

“Let’s Go Urban koos voor een vloerisolatie in gespoten polyurethaan”, vertelt partner en medezaakvoerder Sarah Van Gils. “Op de begane grond hebben we die afgeschuurd tot ze volledig vlak was om de vloerverwarming erop te kunnen plaatsen. Op de verdiepingen hebben we de vloeren uitgerust met een extra akoestische mat.”

In de danszalen en de sanitaire ruimtes bracht Giel een gewapende chape aan. “Een rechte en sterke ondervloer, waarop later parket is aangelegd in de danszalen en tegels zijn geplaatst in de sanitaire ruimtes.” Het volledige gelijkvloers en de gang op de verdiepingen zijn bekleed met polierbeton. “Waterpas aangebracht. Een dag na het gieten kwamen we zoals altijd terug om krimpvoegen in te slijpen en alles proper te maken. Een gepolierde vloer is een vloer met karakter, die mooi tot zijn recht komt in een strakke, maar toch industrieel ogende omgeving.”


De Clercq Serrebouw & Industriebouw – Gevelbekleding en dakbedekking

De Clercq Serrebouw & Industriebouw (Lochristi) is gepokt en gemazeld in de tuinbouwsector. “Gaandeweg hebben we onze activiteiten echter uitgebreid met de bouw van tuincentra, loodsen, vliesgevels, luifels en de renovatie van bestaande serres”, zegt zaakvoerder Stefan De Clercq. Het in 1927 opgerichte bedrijf is gespecialiseerd in de ontwikkeling, productie en bouw van aluminium-, staal- en glasconstructies. “Vandaag de dag is er veel aandacht voor lichtrijke gevels, architecturale projecten en unieke combinaties van woningen met serres. Wij staan klaar voor elk uitdagend project. Daarbij zijn ontwerp, berekening en uitvoering op elkaar afgestemd. We maken alles in onze ruime ateliers in Lochristi, waar we over een aanzienlijk eigen machinepark beschikken om onze opdrachten snel en veilig te kunnen uitvoeren, met eigen personeel.”

Bij Let’s Go Urban stond De Clercq in voor de gevelbekleding en de dakbedekking. “Het dak bestaat uit sandwichpanelen en glaspartijen in aluminium, waarvan sommige kunnen worden geopend. Die combinatie is vrij uniek. De gevels hebben we afgewerkt met aluminium serreprofielen met opake beglazing.” De typische aluminiumprofielen zijn door De Clercq zelf ontwikkeld. “De ranke, slanke glasroedes bezorgen de gevels een zekere elegantie. Voorts plaatsten we ook glaspartijen en deuren, opgebouwd met thermisch onderbroken profielen die zijn ingevuld met dubbel glas.”

Recent werkte De Clercq ook mee aan Educatief Plattelandscentrum Pajottenland in Gooik, aan de zorgvilla’s Korenbloem, Klaproos, Madelief en Klaver van Monnikenheide in Halle-Zoersel en aan het Yalo Hotel op de Brabantdam in Gent.


TECHNISCHE FICHE

Bouwheer LGU Academy (Antwerpen)
Architect awg architecten (Antwerpen)
Hoofdaannemer(s) vanhout.pro (Turnhout)

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

louwers mediagroep
  • GWW-BE

    Grond/Weg/Waterbouw

    Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken

    Naar website
  • IA

    Industrial Automation

    Platform over productie- en procesautomatisering

    Naar website
  • IB

    Interieurbouw & Schrijnwerk

    Platform voor de interieurbouwbranche

    Naar website
  • LP

    Lumenpro

    Platform over licht en verlichting

    Naar website
  • MTV

    Metaalvak

    Platform voor de metaalverwerkende industrie

    Naar website
  • Recyclepro

    Recyclepro

    Platform over de gehele recyclingstroom

    Naar website
  • CLW

    Construire la Wallonie

    Plateforme pour le bâtiment, génie civil et infrastructures

    Naar website
  • Greenpro

    Greenpro

    Platform voor de tuin- en groenprofessional

    Naar website
  • KB

    Keukenbouw

    Platform over design en techniek in de keukenbranche

    Naar website
  • Bouwmat

    Bouwmat

    Platform over bouwmaterieel & bouwmachines

    Naar website
  • ArchiComm-BE

    ArchiComm

    Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur

    Naar website
0%