igent zwijnaarde
03:58
04-07-2016

iGent: Sterk staaltje van technologische en architecturale creativiteit

Op de campus Ardoyen in Zwijnaarde pronkt sinds december 2015 ‘iGent’, het nieuwe kantoren- en labocomplex van UGent Tech Transfer en de vakgroepen INTEC en ELIS. De activiteiten binnenin het gebouw worden perfect weerspiegeld door de gedurfde architectuur, die een futuristische look combineert met extreme duurzaamheid en efficiënt ruimtegebruik. Dat hierbij de nieuwste technologieën werden aangewend, is evident.

iGent is een betonconstructie van 54 meter hoog. De vijftien bouwlagen (waarvan twee ondergronds) vormen samen een benutbare oppervlakte van 18.000 m², die onderdak biedt aan talrijke labo’s, kantoren, pratica en vergaderzalen. Daarnaast zijn er ook een auditorium, twee datacenters en diverse technische ruimtes. Architect Jan Van Den Broeke van evr-Architecten: “Onze opdracht bestond erin de hoogtechnologische activiteiten van UGent Tech Transfer, INTEC en ELIS te vertalen in de architectuur en daarbij ook zo efficiënt mogelijk met de beschikbare ruimte op het terrein om te gaan. Deze invalshoek leverde een dens gestapeld volume op dat bestaat uit een sokkel van publieke functies met een achterliggend datacenter, waarop een kantoor- en labotoren is opgetrokken.”

igent zwijnaardeWanden, kolommen en plafonds werden bewust uitgevoerd in zichtbeton.

Op menselijke schaal
De toren is opgevat als een stapeling van kolomvrije en flexibel in te richten kantoor- en onderzoekplateaus rondom een centrale kern. De verdiepingen zijn twee per twee aan elkaar gekoppeld via dubbelhoge soft-meeting-ruimtes. Communicatie is een centraal thema in en rond het gebouw. Architect Van Den Broeke: “Het gelijkvloers en de eerste bouwlaag zijn aan de pleinkant ingepalmd door transparante publieke functies en een foyer. Op die manier is een interessant binnen-buitentussengebied ontstaan. Het voorplein fungeert als een openluchtverblijf- en ontmoetingsruimte met een fietsenstalling, zitmogelijkheden, bomen … Hierdoor hebben we architecturaal een samenhangend geheel van gebouw en publieke ruimtes gecreëerd, dat ondanks de omvang van het project toch helemaal op menselijke schaal is gebouwd.”

igent zwijnaardeVrij uniek en opvallend zijn de PV-panelen op de zuidgevel, die tevens dienst doen als zonwering.

Geen eenvoudig project 
De concrete realisatie van het project werd in handen van de tijdelijke vereniging MBG (ruwbouw, gevels, afwerking, liften en sanitair), Cegelec (elektronica en HVAC) en VMA (elektrische installaties en sturingen) gegeven. Pol Lauwers, projectdirecteur van MBG: “Igent was geen eenvoudig project. Enerzijds was er de vrij gewaagde architectuur. Betonnen wanden, kolommen en plafonds werden bewust in zichtbeton uitgevoerd. Hierbij bleven de techieken aan het plafond zichtbaar om de betonmassa als temperatuurbuffer te gebruiken. Anderzijds is het een hoogtechnologisch gebouw met heel wat speciale technieken, die door de integratie in wanden en verhoogde vloeren aan het oog onttrokken zijn. Een grote uitdaging was het faradisatielokaal op de twaalfde verdieping, met speciale ramen waarin een soort van koperdraad geweven is die de straling tegenhoudt.”

igent zwijnaarde

Goedkoop verwarmen en koelen
iGent is duurzaam in de brede zin van het woord: efficiënt ruimtegebruik, maximale toegankelijkheid, flexibiliteit, compactheid, duurzaam materiaalgebruik, hergebruik van regenwater, passieve nachtkoeling, vraaggestuurde verlichting … Het meest spraakmakende klimaattechnische aspect is de recuperatie van de restwarmte van het 1.000 m² grote datacenter, die wordt gebruikt om het hele gebouw in de winter te verwarmen. Stijn Van Hoey van Cegelec: “Deze warmte staat immers gratis ter beschikking en wordt door middel van een warmtepomp bruikbaar voor de lokaalverwarming met lagetemperatuurradiatoren, vloerverwarming en ook de sanitaire warmwaterproductie. De warmte die niet kan worden gerecupereerd, wordt via een droge koeler op het dak afgevoerd. De koeling van het datacenter is overigens redundant uitgevoerd tot op het niveau van twee verschillende elektrische voedingsbronnen, zodat bij uitval van het ene systeem het andere het volledig kan overnemen. Daarnaast is er nog een datacenter dat door de vakgroepen wordt gebruikt.  Daar gebeurt de klimatisatie door middel van indirect adiabatische koelgroepen, wat toelaat om de traditionele en energieverslindende compressiekoeling zo lang mogelijk uit te stellen en gedurende het grootste deel van het jaar zonder mechanische compressiekoeling te werken. Eenvoudig was dit project niet. Het was een hele uitdaging om enerzijds de installaties zo energetisch mogelijk uit te bouwen en anderzijds de bedrijfszekerheid en redundantie zo verregaand te garanderen. Vandaar dat we bijzonder trots zijn op de prestaties die we in iGent hebben neergezet.”

igent zwijnaarde

Met nachtkoeling
In functie van een ecologisch verantwoorde nachtkoeling zijn op strategische plaatsen in de gevels gemotoriseerde ramen aangebracht. Stijn Van Hoey: “Wanneer de buitencondities dit toelaten, wordt het gebouw ’s nachts met een totaal luchtdebiet van 120.000m³/h frisse lucht doorspoeld. De grote thermische massa van het gebouw laat toe deze koude-energie te bufferen, waardoor een aangenaam binnenklimaat ontstaat zonder dat er mechanische koeling aan te pas komt.”

PV-panelen op de gevel
Vrij uniek en opvallend zijn de PV-panelen op de zuidgevel, die tevens dienst doen als zonwering.  Erik Brabants van Cegelec: “In totaal hebben we 676 stuks geplaatst met een totaal vermogen van 135kWp. De installatie van deze panelen was geen evidentie. Het vereiste een speciale ophangstructuur uit staal en aluminium om de ideeën van de architect in de praktijk om te zetten.”   Waarmee de tijdelijke vereniging eveneens erg tevreden is, is de blowerdoortest – met als resultaat een luchtdichtheid van 0,24 voor het volledige gebouw, inclusief ondergrondse verdiepingen en technische lokalen. Pol Lauwers: “En natuurlijk zijn we ook fier dat we het gebouw vijf maanden eerder konden opleveren dan verwacht. Want dat is toch wel een prestatie voor een technologisch en architecturaal hoogstandje als iGent.”

Tekst | Els Jonckheere      Beeld | UGent / Hilde Christiaens


Technische Fiche
Bouwheer Universiteit Gent (Gent)
Architect evr-Architecten (Gent)
Hoofdaannemer MBG (Antwerpen) – Cegelec (Zwijn-drecht) – VMA (Sint-Martens-Latem)


igent zwijnaarde


i-project-infov3Participanten aan het woord

Cevan Metaalwerken – Luifel, spiltrappen, leuningen en handgrepen
Een belangrijke eyecatcher van iGent is de stalen gelakte luifel aan de hoofdingang. Deze werd gerealiseerd door Cevan Metalworks uit Maaseik. Dit bedrijf specialiseert zich al meer dan dertig jaar in twee activiteiten. Enerzijds zijn er de metaal- en glasconstructies, inclusief montage. Anderzijds is er de plaatbewerking in staal, aluminium en rvs. Vandaar dat Cevan Metalworks in Igent meer dan enkel de luifel leverde. Managing Director Dirk Dezeure: “We plaatsten vijf spiltrappen in ruwbouwfase, en in afwerkingsfase ongeveer 180 lopende meter gelakte leuningen en handgrepen in de traphallen. De trap van de centrale inkomsthal voorzagen we dan weer van een glazen leuning met houten handgrepen. Maar de grootste uitdaging was toch wel de luifel, vooral omdat we die op vraag van de architect in één stuk moesten produceren, monteren en transporteren. Door creatieve engineering en een uitstekende samenwerking in het bouwteam hebben we het beoogde resultaat toch bereikt.”


i-project-infov3Participanten aan het woord

J. Hermans & Co – Vliesgevels en ramen
Alle vliesgevels en ramen van iGent zijn van Belgische makelij. Het is immers J. Hermans & Co uit Tienen dat dit alles fabriceerde en installeerde. Opgericht in 1921 evolueerde het familiebedrijf van glazenmaker tot fabrikant van gebrandschilderd glas. In 1971 kwam daar aluminium glasgevelbouw bij en in 1981 werd via zusteronderneming Astrawall Benelux een eigen glasgevelsysteem ontwikkeld. Vandaag is J. Hermans & Co een toonaangevend constructiebedrijf in de Benelux. Sinds 2007 is het ook de exclusieve vertegenwoordiger van het revolutionaire Kalwall-systeem en verdeelt het de Svalson-guillotineramen. In iGent zorgde de onderneming ook voor de voorhangconstructie met de looproosters en de draagconstructie voor de zonnepanelen. Project Manager Marc Velleman: “De combinatie van verschillende technieken – zonwering, nachtventilatie, zonnepanelen … – maakte van dit project een echte uitdaging. Maar dankzij een goede voorstudie en onze ervaring zijn we glansrijk in onze missie geslaagd.”

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan Vlaanderen partners

Waterdichtings- en isolatiespecialist Soprema, aannemer Mathieu Gijbels, Asymmetric Architectes Associés en energieconsultant Geert De Bruyn hebben samen met burgemeester van Grobbendonk Eric Van Meensel (N-VA) de symbolische eerste kolom gezet van een nieuw opleidings- en kenniscentr