Platform voor de bouw
Zorg

Innovatieve aanpak voor zorgcentrum met pit

Een karaktervol, functioneel geheel realiseren waar de bewoners zich thuis voelen en graag vertoeven.

Ibens_WZC-Pittem_01

Tekst | Laureline Vansteenkiste

Beeld | ibens, Yannick Milpas

8 april 2021 Leestijd 12 minuten

Deel dit artikel

Dat was het ultieme doel tijdens de bouw van woonzorgcentrum Pitthem. ‘Hoe wil ik leven als ik oud ben?’ was de vraag die zowel in het ontwerp- als uitvoeringsproces als rode draad fungeerde.

Woonzorgcentrum Pitthem – de naam verwijst naar de oude schrijfwijze van de gemeente Pittem – bestaat uit 47 woonzorgkamers en 25 assistentiewoningen en is goed voor een totale bewoonbare oppervlakte van circa 5.500 vierkante meter. Het project kenmerkt zich door een aantal innovatieve elementen. Van meet af aan maakte ibens nv deel uit van het team en regisseerde het als hoofdaannemer het volledige proces vanaf de grond-, het concept- en de planontwikkeling. Samen met GC-Architecten werkte het Antwerpse bedrijf als één team voor bouwheer Aldea. De uitvoeringstermijn was bijzonder kort vanwege het uiterst strakke bouwproces.

In al zijn projecten kiest ibens resoluut voor maximale prefabricatie en preassemblage. “Eigenlijk mag je het vergelijken met de montage van een auto. We zien bouwen als een assemblageproces”, vertelt Herman Bernaerts, voorzitter van de raad van bestuur van hoofdaannemer ibens. Dit volledige proces wordt aangestuurd vanuit een eigen BIM-model. Architect Guido Callens pikt in: “Het was een bijzondere manier van werken. Nieuw voor mij, maar ik ben echt overtuigd. Zowel qua tijdsbestek en flexibiliteit op het vlak van beslissingen als qua gestructureerde wekelijkse opvolging was het een absolute meerwaarde.”

Relevant artikel

Functioneel maatwerk met een eigentijds karakter

Lees artikel
In het flatgedeelte werd geopteerd voor levendige kleuraccenten, die zowel op de deuren in de gang als in de vloerbekleding terugkeren.

Bouwheer en mede-exploitant

De achterliggende organisatie bracht echter wel een zekere complexiteit met zich mee. De exploitatie van de woonzorgkamers en de rest van het woonzorgcentrum gebeurt door Orpea. De infrastructuur is daarentegen eigendom van bouwheer Aldea, die ook de assistentiewoningen uitbaat. Dit zorgde voor een interessante dynamiek. Beide partijen waren dan ook nauw betrokken tijdens het ontwerp en de uitvoering. “Het plaatste ons voor een leuke uitdaging, zoals het vertalen van de wensen van Orpea naar het investeringsbudget van Aldea. Een goede evenwichtsoefening”, licht Herman Bernaerts toe. Gelukkig leidde de optimale samenwerking tussen aannemer en architect tot een perfecte balans: enerzijds de budgettaire haalbaarheid bewaken, anderzijds architecturaal het onderste uit de kan halen.

“Het gebouw is ontworpen in functie van de beleving van de bewoners”

Een (h)echt bouwteam

Dat samenwerkingsverband tussen ibens en GC-Architecten was bijzonder innovatief. Waar er in de bouwwereld vaak geopteerd wordt voor een middelenverbintenis per deelaannemer, ging het bouwteam in dit geval een resultaatsverbintenis aan. Herman Bernaerts: “Een openbare aanbesteding op prijs met meetstaat is hier een goed tegenvoorbeeld van. Daar beland je al snel in een conflictmodel. En dus ook in de discussie omtrent wie er in de fout ging. Ons Design & Build-contract is een resultaatsverbintenis op basis van prijs, kwaliteit en tijd, waartoe we ons als team engageren. Dat maakt dat je elkaar net versterkt tijdens het volledige proces.” 

Het woonzorggedeelte is verbonden met de assistentieflats via een belevingsgang met kapsalon, manicure-pedicure en schoonheidssalon.

Ontworpen van binnen naar buiten

Een woonzorgcentrum is niet zomaar een gebouw. Voor de bewoners is het een nieuwe thuis. Dat zij zich in Pitthem goed in hun vel moesten voelen, was dan ook de rode draad in het ontwerp. “De beleving van de bewoners is cruciaal. In de gemeenschappelijke delen hebben we bijgevolg de nadruk gelegd op huiselijkheid, inclusief een hedendaagse toets. Vergeet niet dat je hier met twee doelgroepen zit: mensen die in een assistentieflat wonen en redelijk onafhankelijk zijn en bewoners die quasi volledig terugvallen op het zorgaspect”, licht Guido Callens toe. Aangezien het zaak was om die twee werelden zowel te verenigen als gescheiden te houden, zijn het woonzorggedeelte en de flats met elkaar te verbonden via een cosy lounge en een belevingsgang met kapsalon, manicure-pedicure en schoonheidssalon. De materiaalkeuze is afgestemd op de functie van beide delen. Waar de kleur van het woonzorggedeelte neutraler en rustiger oogt, is het assistentiewoningengedeelte uitbundiger met onder andere levendig rood, geel en groen.

Snelheid als troef

De bouw van woonzorgcentrum Pitthem werd gekenmerkt door een zeer korte uitvoeringstermijn. De totale doorlooptijd van grondontwikkeling, afbraak van bestaande gebouwen, bouwrijp maken van het terrein en aanvraag van de omgevingsvergunning tot ingebruikname bedroeg zo’n twintig maanden. De eerste bewoners waren zelfs al drie maanden eerder verhuisd. “Ondanks de coronapandemie zijn we erin geslaagd om de vooropgestelde eindtermijn te respecteren”, zegt Herman Bernaerts. “Inclusief alle nodige attesten, van brandweer over Inter tot het Agentschap Zorg en Gezondheid. Dit is vooral te danken aan het feit dat we alles in BIM gemodelleerd hebben. En dan bedoel ik echt alles: zelfs de technische ruimtes, de wastafels en de beugels aan het toilet.”

Het volledige gebouw werd in BIM gemodelleerd, tot en met de wastafels en de beugels aan het toilet.

GF Solids – Wastafels op maat
Het belang van hygiëne in een woonzorgcentrum spreekt voor zich. Een sanitair werkblad uitwerken volgens de strikte normen van de zorgsector lijkt misschien een fluitje van een cent, maar toch is niet elk design even gebruiks- en onderhoudsvriendelijk. Naar het ontwerp van GC-Architecten ontwikkelde GF Solids, gekend om zijn uitgebreide expertise in solid surface-materialen, een badkamermeubel waarbij de verschillende delen naadloos in elkaar overlopen. “Zeker in tijden van COVID-19 is dit een absolute noodzaak om bacteriën te vermijden”, zegt Filip Geuns van GF Solids. De wastafels voor de assistentiewoningen en voor de woonzorgkamers zijn allemaal op maat ontwikkeld. “Het materiaal Kerrock leent zich perfect tot realisaties voor de zorg- en de medische sector. De waskom wordt met een persmal gemaakt, via een proces van thermoformeren. Daarna wordt deze verlijmd aan het bovenvlak en opgeschuurd, zodat er geen naden zijn”, vertelt Filip Geuns. De wastafels zijn zo ontworpen dat ze ‘onderrijdbaar’ zijn voor rolstoelgebruikers en de handdoekgreep doet ook dienst als steun om recht te staan. “Dankzij onze nauwe samenwerking met hoofdaannemer ibens waren we goed op elkaar afgestemd en verliep de installatie vlot. We hebben dan ook al heel wat ervaring met dit soort opdrachten. Zo waren we eerder ook al actief in woonzorgcentra in Ardooie en Hulshout.”

Een ander belangrijk aspect was de keuze voor prefab. Herman Bernaerts: “Dit gebouw is volledig geassembleerd in een prefabbetonstructuur. Eerst de ruwbouw en daarna de droge afbouw binnenin, die volledig op maat is uitgewerkt.” Deze manier van werken maakte het ontwerp bijzonder flexibel, aangezien het proces gefragmenteerd was. Tijdens het plaatsen van de ruwbouwstructuur had de architect de mogelijkheid om de binnenstructuur verder te verfijnen volgens de wensen van Aldea en Orpea. Door alles virtueel te bouwen in BIM werd het fysische bouwproces uiteindelijk korter.

Een leuk detail hierbij is dat ibens er prat op gaat altijd een effectieve modelkamer in situ uit te bouwen. Zo zien alle betrokken partijen, zoals de verpleging en het zorgpersoneel, hoe een kamer met sanitaire cel er finaal zal uitzien. “Ook al modelleer je alles in BIM, je leert toch elke keer weer iets bij. Bijvoorbeeld dat je vanuit je bed niet zo makkelijk de lichtschakelaar kan bedienen. Zoiets zie je moeilijker in BIM”, zegt Herman Bernaerts. Guido Callens bevestigt: “En het was leuk dat een aanpassing van die zaken in BIM niet meteen alles op de helling zette.”    

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

louwers mediagroep
  • GWW-BE

    Grond/Weg/Waterbouw

    Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken

    Naar website
  • IA

    Industrial Automation

    Platform over productie- en procesautomatisering

    Naar website
  • IB

    Interieurbouw & Schrijnwerk

    Platform voor de interieurbouwbranche

    Naar website
  • LP

    Lumenpro

    Platform over licht en verlichting

    Naar website
  • MTV

    Metaalvak

    Platform voor de metaalverwerkende industrie

    Naar website
  • Recyclepro

    Recyclepro

    Platform over de gehele recyclingstroom

    Naar website
  • CLW

    Construire la Wallonie

    Plateforme pour le bâtiment, génie civil et infrastructures

    Naar website
  • Greenpro

    Greenpro

    Platform voor de tuin- en groenprofessional

    Naar website
  • KB

    Keukenbouw

    Platform over design en techniek in de keukenbranche

    Naar website
  • Bouwmat

    Bouwmat

    Platform over bouwmaterieel & bouwmachines

    Naar website
  • ArchiComm-BE

    ArchiComm

    Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur

    Naar website
0%