Platform voor de bouw
Onderwijs

Stijlvolle symbiose tussen oud en nieuw

Met 100.000 m² bestaand gebouwenpatrimonium is be-MINE in Beringen de grootste industriële erfgoedsite van Vlaanderen.

°A2-BERI-0039 kopiëren
Het vroegere vestiairegebouw op de be-MINE-site werd met veel respect voor het verleden gerenoveerd en huisvest voortaan een kleuter- en een basisschool.

Tekst | Tim Janssens

Beeld | Stijn Bollaert

14 juli 2021 Leestijd 11 minuten

Deel dit artikel

De voorbije jaren verrezen er winkels, kantoren, woningen, een woonzorgcentrum, musea en diverse sport- en ontspanningsfaciliteiten, maar sinds kort is er ook sprake van onderwijsinfrastructuur. Het vroegere vestiairegebouw werd met veel respect voor het verleden gerenoveerd en huisvest voortaan een kleuter- en een basisschool. 

De steenkoolmijn van Beringen werd in 1907 opgericht. Na de sluiting in 1989 werd de voormalige mijnsite in 2013 beschermd als monument, om vervolgens een grootschalige reconversie te ondergaan onder de noemer ‘be-MINE’. De commerciële, economische en toeristische functies schoten er de voorbije jaren als paddenstoelen uit de grond, maar intussen is ook het maatschappelijke en sociale weefsel hersteld. Dit laatste is onder meer te danken aan de recente reconversie van het vestiairegebouw, dat is omgetoverd tot een kleuterschool (op het gelijkvloers) en een basisschool (op de eerste verdieping). 

“De enige grote structurele ingreep was de creatie van drie ruime vides, waarin we ook een aantal nieuwe trappen geplaatst hebben”, geeft Stefaan Evers aan.

Sfeer en materialiteit bewaren

De kwalitatieve, open structuur van het vestiairegebouw leende zich perfect tot de realisatie van eigentijdse, moderne onderwijsinfrastructuur, die is opgevat als een brede leer- en leefomgeving. “We hebben de sfeer en de materialiteit van het gebouw maximaal proberen te bewaren”, vertelt Stefaan Evers, architect-vennoot bij a2o-architecten, dat de krachten bundelde met AAC Architecture. “De buitenschil was al gerestaureerd voor dit project vorm kreeg, dus daar hebben we op zich niets aan veranderd. En aangezien de bestaande betonstructuur nog in goede staat was, hebben we hem dankbaar gebruikt als uitgangspunt voor de realisatie van het nieuwe programma en hebben we hem zo zuiver mogelijk proberen te tonen. De enige grote structurele ingreep was de creatie van drie ruime vides, waarin we ook een aantal nieuwe trappen geplaatst hebben.” 

De kwalitatieve, open structuur van het vestiairegebouw leende zich perfect tot de realisatie van eigentijdse, moderne onderwijsinfrastructuur, die is opgevat als een brede leer- en leefomgeving.

Ontwerp met groeiscenario

Om toekomstige capaciteitsproblemen te vermijden, kregen de architecten tevens de vraag om een intelligent groeiscenario te voorzien. Dit werd in de uitvoeringsfase al meteen benut. “Vandaar dat de gangen op bepaalde plaatsen erg breed zijn, zodat ze deels konden worden omgevormd tot klasruimtes. Ze kunnen ook gebruikt worden voor gezamenlijke activiteiten”, legt Stefaan Evers uit. “Daarnaast hebben we uiteraard ook de nodige maatregelen getroffen om het isolatiepeil en de akoestiek op punt te stellen. Om het volume te kunnen opschalen naar de hedendaagse energienormen, hebben we het aan de binnenkant geïsoleerd, hebben we voorzetramen geplaatst en hebben we centraal gestuurde zonwering, een vloerverwarmingssysteem op basis van een lucht-waterwarmtepomp en een ventilatiesysteem D geïnstalleerd. Tot slot hebben we het terrein nog een beetje afgegraven om de vrije hoogte op het gelijkvloers wat te vergroten met het oog op de inrichting van de kleuterschool.”    

De industriële sfeer en materialiteit van het gebouw zijn maximaal bewaard en aangevuld met fraaie houtaccenten.

Dialoog tussen oud en nieuw

De vides aan de voorgevel creëren een boeiende interactie tussen de verschillende verdiepingen en klassen. Zo ontstond er meteen ook een overdekte buitenzone voor de kleuterschool, die uitmondt in een avontuurlijke buitenspeelplaats. “Deze wordt afgebakend door een nieuw fietspad en is zo natuurlijk mogelijk ingebed, conform de industrieel-historische ziel van de site. De kinderen kunnen zich uitleven in een heus speelpark, waarin restanten van het verleden geïntegreerd zijn (zoals een oude spoorlijn). Zo komen ze op een ongedwongen manier in contact met het historisch erfgoed. Kortom: de geschiedenis wordt allerminst weggevaagd door dit project. Integendeel: de schoolomgeving wordt louter toegevoegd aan de bestaande context”, benadrukt Stefaan Evers. “Het is mooi om te zien hoe oud en nieuw in dialoog treden en elkaar versterken. Binnen in het gebouw hebben we – als tegenwicht voor de ruwe betonstructuur – bewust gekozen voor warme houtaccenten en speelse kleuren. Belangrijk om weten is dat we de scholen zo hebben ontworpen dat alle architecturale ingrepen omkeerbaar zijn, zodat het complex in de toekomst probleemloos een nieuwe functie kan krijgen. We zijn vereerd dat we de bestaande structuur mochten ‘lenen’ voor dit mooie project!”    

Vangrieken Schrijnwerkerij – Vast meubilair en binnenschrijnwerk

Houten accenten zorgen voor de nodige warmte in het interieur van kleuterschool Het Mozaïek (op het gelijkvloers) en basisschool De Horizon. Met dank aan het vakwerk van Vangrieken Schrijnwerkerij (Heusden-Zolder), een familiebedrijf met meer dan zestig jaar ervaring. “Eerst hebben we kasten in berkenfineer geproduceerd en geplaatst, zowel in de elf klaslokalen en de polyvalente ruimte van de basisschool op de eerste verdieping, waar het om hoogtes tot 4 meter ging, als in de elf kleuterklasjes op het gelijkvloers. Nadien heeft hoofdaannemer Renotec ons ook nog geconsulteerd voor de binnendeuren en -ramen”, vertelt zaakvoerder Geert Vangrieken. “Wat dit project voor ons zo interessant maakte, is dat het zich op amper 10 kilometer van onze deur bevond, waardoor we een goede opvolging en snelle uitvoering van de werken konden garanderen. Dat werd erg geapprecieerd door het schoolbestuur, de architect en hoofdaannemer Renotec. Bovendien krijg je niet elke dag de kans om een fraai historisch gebouw een tweede leven te schenken. Aangezien we past last minute gecontacteerd zijn, was de tijd tussen bestelling en uitvoering zeer kort, dus we moesten zeer snel schakelen. Dat vormde echter geen bezwaar. Dankzij de vlotte samenwerking was alles klaar binnen de vooropgestelde termijn.”

Afwerkingsbedrijf Coenen – Scheidings- en voorzetwanden

Ook Afwerkingsbedrijf Coenen droeg zijn steentje bij aan de reconversie van het voormalige vestiairegebouw op de be-MINE-site. De firma uit Maaseik leverde en plaatste 2500 m² scheidingswanden en 900 m² voorzetwanden in gipskarton. “Aan uitdagingen was geen gebrek”, benadrukt projectleider Tom Geelen. “In de geïsoleerde voorzetwand die rond het gebouw is geplaatst, zijn grote ramen geïntegreerd, die op de gipskartonwanden steunen. Hiervoor hebben we een speciale keperstructuur uitgewerkt. We hebben de plaatbekleding van de voorzetwand uitgevoerd in twee fases, zodat de bevestigingsankers van de ramen uit de eerste plaatlaag konden worden uitgespaard. Bovendien was de bestaande ruwbouw verre van recht. Zo lag de vloer op de eerste verdieping circa 20 centimeter in helling. Vandaar de keuze om er met vijf niveaus te werken en de gipskartonwanden nog voor de technieken of de chape te plaatsen. Het architecturale ontwerp was slechts ‘richtinggevend’, dus we moesten zorgvuldig rekening houden met de aanwezige ruwbouwelementen bij het uitzetten van de wanden. Dat vormde geen bezwaar, want een van onze sterke punten is dat we ons steevast flexibel opstellen. Daarnaast denken we graag mee over de planning en de coördinatie (lean), komen we gemaakte afspraken altijd na en communiceren we transparant over technische oplossingen en de bijhorende prijzen, zodat onze klanten niet voor onaangename verrassingen komen te staan. Aangezien het onze eerste opdracht was voor Renotec, was dit een erg belangrijk project. We hopen dan ook dat deze succesvolle realisatie de start is van een goede langetermijnsamenwerking!”

TECHNISCHE FICHE

Bouwheer
vzw Katholiek Basisonderwijs Beringen-Mijn (Beringen-Beverlo)

Architect
THV AAC Architecture (Brussel) – a2o-architecten (Brussel, Hasselt)

Hoofdaannemer(s)
Renotec (Geel)

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

louwers mediagroep
  • GWW-BE

    Grond/Weg/Waterbouw

    Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken

    Naar website
  • IA

    Industrial Automation

    Platform over productie- en procesautomatisering

    Naar website
  • IB

    Interieurbouw & Schrijnwerk

    Platform voor de interieurbouwbranche

    Naar website
  • LP

    Lumenpro

    Platform over licht en verlichting

    Naar website
  • MTV

    Metaalvak

    Platform voor de metaalverwerkende industrie

    Naar website
  • Recyclepro

    Recyclepro

    Platform over de gehele recyclingstroom

    Naar website
  • CLW

    Construire la Wallonie

    Plateforme pour le bâtiment, génie civil et infrastructures

    Naar website
  • Greenpro

    Greenpro

    Platform voor de tuin- en groenprofessional

    Naar website
  • KB

    Keukenbouw

    Platform over design en techniek in de keukenbranche

    Naar website
  • Bouwmat

    Bouwmat

    Platform over bouwmaterieel & bouwmachines

    Naar website
  • ArchiComm-BE

    ArchiComm

    Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur

    Naar website
0%

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details