Platform voor de bouw
Zorg

Vaccinopolis versterkt Vlaanderen als researchgebied

Proofofthesum_1038_Antwerpen_Vaccinopolis_FOT_03_MarcelvanderBu
In Vaccinopolis worden vaccins uitgetest volgens het ‘Controlled Human Infection Model’ (CHIM).

Tekst | Koen Mortelmans

Beeld | Marcel van der Burg

11 mei 2022 Leestijd 10 minuten

Deel dit artikel

Op haar campus in Edegem heeft Universiteit Antwerpen officieel haar nieuwste onderzoekscentrum geopend. In Vaccinopolis zullen vaccins tegen tal van infectieziektes zoals RSV, dengue of kinkhoest worden uitgetest. Dit kan de strijd tegen nieuwe én bestaande ziektes verder versnellen.

De spiegelende gevelbekleding geeft het gebouw niet alleen een hightechuitstraling, maar laat het ook subtiel opgaan in zijn omgeving.

Samen met haar partners bouwt Universiteit Antwerpen een innovatie-ecosysteem voor pandemie-bestrijding uit. Vaccinopolis is daarin een belangrijke pijler. Er zal bijvoorbeeld ook onderzocht worden hoe de gekende griepvaccins verbeterd kunnen worden. Het ontwikkelen van vaccins is een van de grootste wereldwijde uitdagingen vandaag. “Corona heeft ons heel erg met de neus op de feiten gedrukt”, legt professor Pierre Van Damme uit. “Maar het besef is er al langer. Het klimaat verandert, mensen wonen dichter op elkaar, we reizen steeds vaker en we worden steeds ouder: allemaal evoluties die bijdragen tot een snellere en bredere verspreiding van virussen.”     

Het gebouw werd in een recordtempo opgetrokken.

Uniek op Europees vasteland

In Vaccinopolis zullen de ambulante studies van het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties uitgevoerd en opgevolgd worden. Bij dergelijke studies komen de deelnemende vrijwilligers op geregelde tijdstippen op controle. Maar wat Vaccinopolis werkelijk uniek maakt, is de mogelijkheid om CHIM-studies uit te voeren. “CHIM staat voor ‘Controlled Human Infection Model’. Dit betekent dat testpersonen eerst een vaccin of een placebo en nadien doelbewust een verlaagde dosis ziekteverwekker krijgen toegediend. Zo kunnen de onderzoekers versneld testen of en hoe een bepaald kandidaat-vaccin werkt. Op het Europese vasteland is er geen enkele vergelijkbare faciliteit van die grootteorde. Daarvoor moet je al naar de Verenigde Staten of Groot-Brittannië”, aldus Van Damme.

Volledige quarantaine

Vaccinopolis telt dertig bedden. Bij sommige studies zullen de testpersonen enkele weken in volledige quarantaine verblijven. Dat gebeurt uit veiligheidsoverwegingen: de ziekteverwekkers mogen uiteraard geen vrij spel krijgen in de maatschappij. Tegelijk kunnen de vrijwilligers zo optimaal van nabij opgevolgd worden. “Op die manier kan je ook dagelijks stalen afnemen bij de proefpersonen”, zegt dokter Ilse De Coster, hoofd van het clinical trial team. “Op basis van die karak-teristieken kunnen we op den duur ook proberen te voorspellen hoe specifieke groepen mensen zullen reageren op een bepaald vaccin.”     

Het gebouw heeft een totale vloeroppervlakte van 6.225 m² en werd in een recordtempo opgetrokken. Het hele bouwtraject duurde amper veertien maanden. “Doorgaans vergt de realisatie van een dergelijk project vier tot vijf jaar”, onderstreept hoofdarchitect Roy Pype (Proof of the sum). “Maar de omstandigheden waren uitzonderlijk: COVID-19 bewijst dat virussen snel en onverwacht kunnen toeslaan.” Voor de praktische realisatie stonden Jansen Building Group, Jansen Cleanrooms en Cordeel in. Imtech Belgium neemt samen met Jansen Cleanrooms vijftien jaar lang het onderhoud voor zijn rekening.

De derde verdieping is bijna helemaal ingevuld met technische installaties, waaronder een noodstroomvoorziening.

Unieke combinatie

In het hele complex gelden strenge decontaminatie-procedures. Speciale filters zuiveren alle uitgaande lucht. “We konden hier onze expertise in de af- werking van gevoelige ruimtes uitgebreid in de praktijk brengen”, zegt Eric Vanhees, COO bij Jansen. “Ondanks het innovatieve karakter van Vaccinopolis zijn hier geen volledig nieuwe toepassingen gebruikt. Maar de combinatie van alle aanwezige technologieën is wel uniek.”    

Facts & Figures

-150°C
De koudste temperatuur in het gebouw, in een diepvriezer die noodzakelijk is voor het vaccinonderzoek.

-35 pascal
De onderdruk waarop de kamers in bioveiligheidszone 3 worden gehouden, zodat er geen ziekteverwekkers kunnen ontsnappen. Alle inkomende en uitgaande lucht wordt bovendien gefilterd door Hepa-filters. Er werd overal gebruik gemaakt van dubbel geplaatste beglazing en alles is tot in de puntjes afgekit.

3
Is de uitzonderlijke bioveiligheidsklasse waarover Vaccinopolis in verschillende labo’s beschikt. De ruimtes werden zo gebouwd dat je ze afzonderlijk kan desinfecteren. Daarbij is er gekozen voor gladde afwerkingsmaterialen. Materiaal wordt in de zone binnengebracht via een sas, zodat de drukhuishouding niet wordt verstoord. Het uitgaande materiaal wordt ontsmet.

60 bomen

Werden aangeplant naast de toegangswegen en rond het gebouw. Regenwater wordt gebufferd in wadi’s en infiltreert daarna langzaam in de bodem. Langs de randen van het terrein groeien verschillende inheemse bomen en struiken. De overige ruimte rond het gebouw wordt een grasland met een combinatie van gras, bloemen en klavers. Grazende schapen zullen instaan voor het onderhoud.

Limeparts-Drooghmans – Spiegelende gevelbekleding 

Om het gewenste spiegelende uitzicht van de gevel van Vaccinopolis te verkrijgen, klopten de hoofdaannemers aan bij gevelspecialist Limeparts-Drooghmans. Deze firma was niet aan haar proefstuk toe bij het uitvoeren van een geventileerde gevel met spiegelende panelen, die dit gebouw zowel een hightechuitstraling moest geven als subtiel moest doen opgaan in zijn omgeving. “Wat deze unieke materialisatie betreft, gaven wij in een recent verleden al ons visitekaartje af met de gevel van het nieuwe hoofdkantoor van Cordeel in Temse.” Technisch en esthetisch gezien had de iconische gevel van Vaccinopolis diverse uitdagingen in petto. Zo moest er innovatief en in een recordtempo gewerkt worden, aangezien de diepte van het totale gevelsysteem (inclusief afgewerkte gevelpanelen) niet boven 57 mm mocht liggen en de gevelelementen zo efficiënt, vlak en strak mogelijk moesten worden uitgevoerd.

“Net daar lag onze toegevoegde waarde. Een systeem met cassettes veronderstelt een opbouw van 105 mm. Daarenboven leert de ervaring ons dat het spiegelende product van Alucobond Plus Natural Reflect in cassettevorm door het omplooien van de randen een lichte spanning vertoont. Daarom stapten we van dit idee af. Dankzij de jarenlange ervaring in veertien verschillende gevelmaterialisaties, met elk hun specifieke bevestigingssystemen en onze doorgedreven engineeringscapaciteit, opteerden wij voor een systeem dat oorspronkelijk toegepast werd voor gevels in glas en keramiek: verticale aluminium draagstructuren werden in ons atelier in geconditioneerde omstandigheden – vrij van stof, vocht en klimatologische invloeden – aan de vlakke gevelpanelen verlijmd en met plaathaken on-site op horizontale rails gehangen. Hierdoor konden we de plaatsingstijd op de werf aanzienlijk inkorten en de gewenste vlak- en strakheid garanderen om van de gevel een echte eyecatcher te maken.”

TECHNISCHE FICHE
  • Bouwheer Universiteit Antwerpen (Antwerpen)
  • Architect Proof of the sum (Amsterdam, Nederland), Exilab (Antwerpen), Abstract Architecten (Vorselaar), burO Groen (Roeselare) en Establis (Roeselare, Antwerpen, Gent)
  • Hoofdaannemer(s) Jansen the Building Company (Zonhoven), Jansen Cleanrooms (Zonhoven) en Cordeel (Temse)
Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

Contact

Pascal Op de Beeck

Projectmanager

Meer online zichtbaarheid creëren via Bouwen aan Vlaanderen? Neem contact met mij op.

0%

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details