Platform voor de bouw
Nieuws

Veel meer dan een gemeentehuis

Etterbeek City Hall_01-aangepast kopiëren
Dat het nieuw administratief centrum van Etterbeek zo’n blikvanger is, is hoofdzakelijk te danken aan de markante façade.

Tekst | Tim Janssens

Beeld | Jaspers-Eyers Architects

18 maart 2021 Leestijd 10 minuten

Deel dit artikel

Ook het nieuw administratief centrum getuigt van stijl en standing. Als uithangbord van een kersverse residentiële wijk centraliseert het verschillende functies en diensten op één strategische locatie. De architecturale uitstraling is navenant … 

De spatieuze, dubbelhoge inkomhal vloeit over in een centrale binnenstraat, waarrond de onthaalruimtes van het politiekantoor, het gemeentehuis en het OCMW gegroepeerd zijn.

Steden en gemeenten die een nieuw gemeentehuis bouwen, grijpen deze gelegenheid maar al te graag aan om hun werking te stroomlijnen en te moderniseren. Etterbeek is geen uitzondering op de regel. Het voormalige gemeentehuis dateerde van 1958 en was – zoals veel gelijkaardige gebouwen – niet meer van deze tijd. Het nieuw administratief centrum brengt hier verandering in door een optimale synergie te creëren tussen verschillende publieke diensten. Het telt vijf verdiepingen, heeft een totaaloppervlakte van 19.063 m² en fungeert niet alleen als gemeentehuis (9126 m²), maar biedt ook plaats aan de bureaus van het OCMW (4170 m²) en een politiekantoor (2085 m²). Het fraaie gebouw wordt bovendien geflankeerd door een woonvolume met een gelijkaardige beeldtaal, dat 37 doorzonappartementen en een restaurant huisvest. Het complex centraliseert dus verschillende functies op een zichtbare en vlot bereikbare locatie, als cruciaal onderdeel van een nieuwe residentiële wijk op de site van het voormalig militair hospitaal. Een enorme meerwaarde voor de inwoners van Etterbeek, die zich voortaan niet meer door een administratief labyrint hoeven te worstelen om hun zaakjes op orde te krijgen. Of zoals burgemeester Vincent De Wolf (MR) het verwoordde: in het nieuw administratief centrum komt de gemeente naar de burgers toe, en niet langer omgekeerd! 

Burgers worden op hun wenken bediend aan individuele ontvangstbalies. Deze bieden de nodige privacy en zijn uitgerust met een houten omkadering, waarvan de inplanting en de hoogte telkens variëren.

Drie cruciale pijlers

Dat het voor de inwoners van Etterbeek en het administratief personeel meteen duidelijk is waar de lamp brandt, is te danken aan het uitgekiende ontwerp van Jaspers-Eyers Architects en BAEB. Zij wisten het gemeentebestuur te overtuigen met een ijzersterk dossier, dat gefundeerd is op drie cruciale pijlers. “Het gebouw is opgevat als een visueel en ruimtelijk ijkpunt, dat zich met zijn organische vormen naadloos integreert in de omgeving. Via een gezellige voetgangersdoorsteek verbindt het de drukke Kazernenlaan met het achterliggende park en de rest van de nieuwe wijk. Door het complex ietwat teruggetrokken in te planten, konden we aan de voorzijde ook een nieuw gemeenteplein inrichten en wordt meteen duidelijk waar de hoofdingang zich bevindt. Dat maakt het imposante geheel bevattelijker en overzichtelijker”, vertelt Stefaan Van Acker, senior architect en partner bij Jaspers-Eyers Architects. “Het modulaire interieur dient zich niet enkel aan als een stimulerende werkomgeving voor het aanwezige personeel, maar ook als een bijzondere ontmoetingsplek waar burgers zich meer dan ooit welkom voelen. De spatieuze, dubbelhoge inkomhal vloeit over in een centrale binnenstraat, waarrond de onthaalruimtes van het politiekantoor, het gemeentehuis en het OCMW gegroepeerd zijn. Bovendien is het nieuw administratief centrum een uiterst duurzaam en energie-efficiënt passiefgebouw, dat kan pronken met een BREEAM Very Good-certificaat.”

De vliesgevels zijn aan de buitenzijde uitgerust met verticale lamellen, die dienstdoen als zonwering en variëren naargelang de oriëntatie.

Nieuwe administratieve flow

De administratieve flow van het gemeentehuis is volledig herdacht. Burgers worden op hun wenken bediend aan individuele ontvangstbalies. Deze bieden de nodige privacy en zijn uitgerust met een houten omkadering, waarvan de inplanting en de hoogte telkens variëren. Ook het onthaal van het OCMW, dat zich aan de achterzijde van het gebouw bevindt, is op deze manier vorm-
gegeven. Wie incheckt wordt rechtstreeks doorverwezen naar een van de dertig vergaderloketten op het gelijkvloers en de eerste verdieping. De ‘backoffice’ en de interne administratie zijn dan weer gevestigd op de overige verdiepingsniveaus, net als de polyvalente raadszaal met aanpalend terras, de cafetaria en de kantoren van de burgemeester, de schepenen en de gemeentesecretaris. Tot slot omvat het complex ook nog een ondergrondse parking met drie bouwlagen.  

Het nieuw administratief centrum van Etterbeek heeft een markante beeldtaal. Hetzelfde geldt voor het aanpalende woonvolume met 37 appartementen en een restaurant.

Markante façade

De architecten opteerden voor een sober, eerlijk materiaalgebruik: warme houtaccenten, neutrale betontinten, donkere staalelementen en frisgroene beplanting. Dat het nieuw administratief centrum zo’n blikvanger is, is hoofdzakelijk te danken aan de markante façade. De vliesgevels zijn aan de buitenzijde uitgerust met verticale lamellen, die dienstdoen als zonwering en variëren naargelang de oriëntatie. “Hun exacte plaatsing is – net als die van de gesloten gevelpanelen – gebaseerd op een gedetailleerde analyse van de zonlichtpatronen gedurende de dag en de verschillende seizoenen, waarbij een thermische map van het gebouw werd uitgewerkt”, legt Stefaan Van Acker uit. “Zowel de lamellen als de gesloten gevelpanelen bestaan uit ultrahogesterktebeton, dat gekozen werd vanwege zijn lichte gewicht. De samenstelling van een specifieke betonmix met kunstofvezels resulteerde – aan de hand van tal van technische tests – in de realisatie van holle elementen met een dunne schil. Ze animeren de gevels en vormen in die zin ook belangrijke architecturale componenten die de aanblik van het gebouw uiterst divers maken. Ze zijn bevestigd aan U-vormige staalrails, die op hun beurt verankerd zijn aan de buitenzijde van de gordijngevels.” 

Niets aan toeval overgelaten

Het nieuw administratief centrum van Etterbeek is een van de grootste passiefgebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het gebruik van fossiele energie is er maximaal gereduceerd. Ook zonwering en compactheid waren van meet af aan belangrijke factoren bij de inplanting, oriëntatie en vormgeving van het gebouw. “Zo is er veel tijd en aandacht besteed aan isolatie, luchtdichtheid en de minimalisering van de zonne-impact en warmteverliezen. Drievoudige beglazing wordt afgewisseld met gesloten wanden met 23 centimeter PIR-isolatie. PV-panelen (circa 700 m² in totaal), het geothermische koelsysteem, ventilatie-units met warmterecuperatie en intelligente verlichting doen eveneens hun duit in het zakje. Het regenwater dat op de daken valt, wordt gerecupereerd voor het spoelen van de toiletten. Groendaken fungeren als aanvullende waterbuffer en bevorderen de biodiversiteit. Al deze inspanningen zijn bekroond met een BREEAM Very Good-certificaat”, aldus Stefaan Van Acker, die ook het veiligheidsaspect nog even wil aanstippen. “Alle buitenruimtes zijn zo ontworpen dat donkere of blinde hoeken uit den boze zijn. De doorsteek naar het park wordt ’s nachts afgesloten met behulp van een hek. En het politiekantoor is uitgerust met speciale veiligheidssystemen en kogelwerende beglazing (BR6-S) en raamprofielen. Ook qua brandveiligheid hebben we niets aan het toeval overgelaten. We hebben er alles aan gedaan om op elk vlak het onderste uit de kan te halen en het resultaat mag er absoluut wezen!”    


TECHNISCHE FICHE

Bouwheer  
Gemeente Etterbeek

Architect  
Jaspers-Eyers Architects (Brussel, Leuven, Hasselt) en BAEB (Brussel)

Hoofdaannemer(s)  
BPC (Brussel) en CIT Blaton (Brussel)

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

Contact

Pieter-Jan Vansteelandt

Projectmanager

Benieuwd naar de mogelijkheden? Ik vertel u graag alles over onze samenwerkingspakketten.

0%

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details