Platform voor de bouw
Monumenten

Wintercircus biedt artiesten opnieuw een podium

Wintercircus-2022–057
Het Wintercircus maakt deel uit van de beschermde Circuswijk.

Tekst | Stephanie Demasure

Beeld | Furnibo

27 september 2022 Leestijd 15 minuten

Deel dit artikel

Van stenen circus – grotendeels verwoest door een hevige brand in 1920 – naar een garage en onlangs naar een moderne, veelzijdige ontmoetingsplek: het Wintercircus in Gent heeft al een behoorlijke geschiedenis achter de rug. Nadat het een tijdje in onbruik was, is het gebouw nu hersteld in zijn voormalige glorie. Met respect voor historische elementen en de troeven van moderne materialen en technieken.  

In 2005 kocht sogent het historische gebouw over, in opdracht van de stad. De missie was duidelijk: het prachtige complex renoveren en een nieuwe bestemming geven. Ook al is het geen beschermd erfgoed, toch was het vanaf het begin duidelijk dat de uitstraling en geschiedenis gerespecteerd moesten worden. Het Wintercircus maakt namelijk deel uit van de beschermde Circuswijk. 

Om de juiste bouwpartners rond zich te verzamelen, schreef sogent een ontwerpwedstrijd uit voor de renovatie van het Wintercircus. Het diverse programma voor de nieuwe invulling van het pand was meteen een fikse uitdaging. Het centrale, overdekte plein van 1.200 vierkante meter zal overdag publiek toegankelijk zijn via drie ingangen. Hier kunnen expo’s, demo’s of kleine beurzen doorgaan. Rond dit middenplein worden flexibele werkplekken ingericht voor start-ups, scale-ups en technologiebedrijven. Daarnaast is er ook plaats voor vergaderzalen, loungeruimtes, een auditorium en horeca-voorzieningen. Boven de middenpiste – in een duplexniveau – is tevens retailruimte gecreëerd. En dan is er nog de ondergrondse concertzaal, die een nieuwe aantrekkingspool voor muziekliefhebbers wordt.

Iconische elementen van het authentieke Wintercircus.

Gefaseerde uitvoering

De uitvoering van dit prestigieuze renovatieproject werd toevertrouwd aan totaalaannemer Furnibo. Zij begonnen in 2017 met de eerste fase van de werken. “We gingen meteen ingrijpend te werk om de gebouwstructuur te herstellen en te verbeteren”, zegt Robrecht Tratsaert, werfleider bij Furnibo. “Daarnaast waren er wel pittige ruwbouwwerken nodig in de kelder. We moesten de bestaande vloer in de grote piste uitbreken om een extra niveau uit te graven voor de toekomstige ondergrondse concertzaal. Uiteraard kwamen daar ook wat funderingswerken bij kijken.”

De tweede fase startte eind september 2019 en is onlangs afgerond. Die omvatte het herstellen en hernieuwen van de bestaande structuur naar boven toe en de volledige afwerking van de gebouwstructuur. In een derde en finale fase zullen de toekomstige gebruikers van het gebouw zelf instaan voor de afwerking van de resterende cascoruimtes.    

Er waren pittige ruwbouwwerken nodig in de kelder.

Onderschoeiing voor bescherming omgeving

De Circuswijk kenmerkt zich door een sterke verweving van gebieden en een hoge densiteit van bebouwing. Rond het Wintercircus staan heel wat huizen en dat vroeg om extra veiligheidsmaatregelen. Robrecht Tratsaert: “Bij het uitgraven pasten we telkens onderschoeiingen toe, zodat de grond op elk moment stabiel bleef en voldoende draagkracht had. Ondanks die extra ingreep vorderden de werken vlot. Al gooide de logistiek in het centrum van Gent toch wat roet in het eten. We moesten rekening houden met bepaalde limieten voor onder meer transporten. Een kwestie van goed plannen en alles minutieus voorbereiden.”

De daktuin biedt een uniek uitzicht op de Gentse skyline. (Beeld: Naturoof)

Als totaalaannemer is Furnibo het gelukkig gewoon om snel te schakelen en een onderbouwde planning op te stellen. Van ruwbouwaannemer in zichtbeton groeide het bedrijf uit tot specialist in totaalafwerking, met geregeld ook renovaties of restauraties op de agenda.

Evenwicht tussen oud en nieuw

De uitstraling van weleer is hersteld met moderne materialen.

In het vernieuwde Wintercircus zal de rijke geschiedenis van het gebouw nog voelbaar zijn. Tegelijk kunnen gebruikers er binnenkort genieten van modern comfort en hedendaagse technologie. Om dat te realiseren, werd de uitstraling van weleer vaak hersteld met moderne materialen. Robrecht Tratsaert geeft een voorbeeld: “In het gebouw waren oorspronkelijk veel rode vloeren. Bij de heropbouw koos het ontwerpteam in die ruimtes opnieuw voor rode vloeren, maar we voerden deze uit in polierbeton en gietvloer. En voor het oud metselwerk kozen we bijvoorbeeld een nieuwe steen met een identiek uitzicht.”    

Het grote koepeldak met asbestplaten werd vervangen door een pvc-dak met de uitstraling van een zinken constructie.

Het grote koepeldak met asbestplaten werd dan weer vervangen door een pvc-dak met de uitstraling van een zinken constructie. Op het vlak van technieken trok Stad Gent dan weer volop de kaart van duurzaamheid, met onder meer een groot BEO-veld. Voor Furnibo was het een leerrijk project en is deze dialoog tussen oud en nieuw een mooie referentie. De voorlopige oplevering is alvast een feit. Het gebouw is tijdelijk open voor een expositie en tijdens het WK voetbal neemt de Sporza-studio er zijn intrek. Het Wintercircus zal in 2023 de deuren openen voor het grote publiek.    

Het nieuwe auditorium is naadloos ingebed in de bestaande setting.

CDM Stravitec – Geluids- en trillingsisolatie

CDM Stravitec uit Overijse is een Vlaams bedrijf met filialen in het buitenland. Ze hebben een sterke specialisatie en expertise in geluidsisolatie voor elk type gebouw, van ontwerp en productie tot plaatsing. “We verwezenlijken een akoestische ontkoppeling van trillingen aan de basis”, zegt marketingmanager Sven Dekerk. Voor het Wintercircus volgde CDM Stravitec de voorschriften van het akoestisch bureau. De grote ronde zaal was een uitdaging. “We kozen voor ons modulair zwevend vloersysteem Stravifloor Prefab. Zo creëerden we een massa-veer-massasysteem dat trillingen opvangt. De uitdaging schuilde in de ronde vorm, die weinig referentiepunten bood. De rondingen in de platen moesten bovendien overeenstemmen met de pads die eronder gekleefd werden.”

Daarnaast werkte CDM Stravitec ook aan de akoestische ontkoppeling van het koepeldak. Hiervoor werd gebruikgemaakt van een tweehonderdtal Stravifloor Batten-veerregels. Dit elastische vloerlattensysteem met verankeringspunten kon eenvoudig aan de hellende binnenschil worden bevestigd. “Hier was de moeilijkheid dat je kleinere oppervlaktes moet dragen per veerregel naarmate je naar binnen toe gaat. Onderaan zijn er dan weer grote tussenafstanden, terwijl de afweerfrequentie wel overal dezelfde moest zijn”, licht Sven Dekerk toe. Door de isolatie van zowel de grote middenpiste als het koepeldak wordt de transmissie van structuur- en luchtgeluid naar de omwonenden sterk verminderd.

FOAMGLAS – Binnenisolatie 

Bij renovaties van gebouwen waarvan de gevel niet van buitenaf kan worden geïsoleerd – historische panden zoals het Wintercircus in Gent – is aan de binnenzijde isoleren met FOAMGLAS vaak de enige correcte oplossing. Voor een deel van de gebogen, oude gevel van het gebouw, aan de zijde van De Krook, is gekozen voor FOAMGLAS T3+ van 10 cm dik. Het materiaal werd gekleefd en mechanisch verankerd. Bij deze renovatie werd voor FOAMGLAS gekozen vanwege de combinatie van beschermende eigenschappen van het materiaal. Naast de thermische kwaliteiten onderscheidt FOAMGLAS zich door zijn ingebouwde vochtbarrière. Bij een correcte plaatsing zijn vocht- en schimmelschade uitgesloten. De hermetisch gesloten glascellen maken FOAMGLAS volledig ondoordringbaar voor vocht. Het behoort tot de hoogste brandklasse (A1) en is vormvast. Bovendien is cellulair glas een van de meest duurzame bouwmaterialen. Het bestaat uit minerale ingrediënten: ongeveer 60 % gerecycleerd glas. Door hun vlakke oppervlaktestructuur kunnen FOAMGLAS-platen op verschillende manieren worden afgewerkt: met gipsplaten, (minerale) pleister of met tegels die rechtstreeks op de platen worden gekleefd. Initieel zou het Wintercircus afgewerkt worden met pleister, maar uiteindelijk werd er gecementeerd. “Het Wintercircus in Gent is een meer dan geslaagd project waarop we uitermate trots zijn”, klinkt het.

Referentieproject © FOAMGLAS – Binnenisolatie vloer, wand en plafond – Kantoor Kraanspoor, Amsterdam, Nederland

NATUROOF – DAKTUIN

De firma Naturoof creëert al meer dan tien jaar natuur op het dak. Ze specialiseert zich in het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van groen- en daktuinen. Een van hun groene hoogstandjes is de unieke daktuin van het Wintercircus in Gent. Zaakvoerders Matthias Leperre en Simon Casier hebben altijd nauw contact met de klant. Zo verloopt de communicatie optimaal. Naturoof is een van de grotere spelers op de markt, maar toch klein genoeg om zijn planning strikt te volgen. In combinatie met een vlekkeloze uitvoering resulteren deze factoren in tevreden klanten. Het dakterras van het Wintercircus in Gent is een knap staaltje van hun expertise. Alle disciplines van het vak en alle dakmaterialen komen aan bod. Er werd gewerkt met water, beplanting, elektriciteit, ruimte- en dieptecreatie. Bovendien ligt het ontwerp volledig in lijn met de omgeving. Zo richt het water-element zich naar de Sint-Baafskathedraal, terwijl de beplanting het uitzicht op de mooie stadsomgeving vrijwaart.

Kranen Desutter – Kraanwerken

De afgelopen jaren groeide Kranen Desutter gestaag verder. Het familiebedrijf rust op de stevige schouders van een heel team gemotiveerde kraanmachinisten, de ambitieuze CEO’s Frederik en Jan Desutter en een hechte ploeg ondersteunend personeel. Dat maakt hun vaardigheden en vloot breed inzetbaar, ook voor complexe projecten zoals het Wintercircus. “Daar werkten we mee op twee fronten”, legt Frederik Desutter uit. “Op een speciaal vervaardigde constructie stonden we met een kleine kraan binnen in het gebouw. We moesten er de bekistingspanelen aanhijsen vanuit die centrale positie en na het storten ook opnieuw voorzichtig weghalen. Het maken van de constructie waar we op stonden, gebeurde in overleg met de hoofdaannemer. Het gewicht van de kraan, de gronddrukken enzovoort gaven wij door, zodat we zeker veilig en zorgvuldig konden werken.” Daarnaast leverde Kranen Desutter een mobiele torenkraan met machinist die buiten het gebouw aan de slag ging, onder meer om het groendak aan te leggen. Zoals bij eerdere projecten met Furnibo verliep de samenwerking feilloos en ondertussen slaan de bedrijven op nog meer werven de handen in elkaar. De groei van Kranen Desutter zet zich daarmee verder. “Met aandacht voor kwaliteitsbewaring”, benadrukt Frederik Desutter. “Dat maakt nu eenmaal deel uit van de Desutter-spirit. We zijn een familiebedrijf, gedreven door passie en trots op ons werk. Met flexibiliteit en een positieve attitude als stevige basis.”

TECHNISCHE FICHE
  • Bouwheer sogent (Gent)
  • Architect BARO Architectuur (Gent) en SUMproject+SumResearch (Brussel)
  • Hoofdaannemer(s) Furnibo (Veurne)
Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

Contact

Pascal Op de Beeck

Projectmanager

Meer online zichtbaarheid creëren via Bouwen aan Vlaanderen? Neem contact met mij op.

0%

    Stuur ons een bericht

    Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

    Details