Magazines / Nr 03 2016

Nr 03 2016

Betonstop

Tenzij u voorbije maand met vakantie was en mindfullness-gewijs elke vorm van digitale of analoge berichtgeving heeft geweerd, is het u allicht wel op een of andere wijze ter ore gekomen: Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) wil tegen 2050 een ‘betonstop’ invoeren. Elk nieuwbouwproject dat na deze deadline niet-bebouwde ruimte inneemt, zal dat moeten compenseren door elders een gelijkaardige oppervlakte ‘terug te geven aan de natuur’. Daarnaast wil de minister ook de verouderde verkavelingsvoorschriften afschaffen, zodat bestaande woningen uit de jaren 60 en 70 makkelijker te verbouwen of af te breken zijn. Tot slot is er ook sprake van een groennorm, die zal stipuleren dat elke bebouwde oppervlakte op perceels- of verkavelingsniveau een bepaald percentage groenruimte moet bevatten. “Er wordt te veel open ruimte aangesneden, dus we moeten die trend dringend keren”, motiveert Schauvliege, die momenteel de laatste hand legt aan het nieuwe Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV), de langverwachte opvolger van het beruchte Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.

Het spreekt voor zich dat de nakende ‘betonstop’ het nodige stof doet opwaaien – zij het voorlopig enkel in figuurlijke zin. Waar het bouwwezen zich deze dagen over het algemeen nog steeds hoofdzakelijk toelegt op nieuwbouw, moet de balans de komende 33,5 jaar grotendeels overhellen naar vernieuwbouw en renovatie. “Toch wel erg ambitieus”, klinkt het bij de een, want het zal zeker geen sinecure zijn om deze nieuwe filosofie en de bijhorende mentaliteitswijziging op middellange termijn te implementeren. “Veel te laat”, vindt de ander, want tegen 2050 zal een groot deel van de nu al veel te schaarse open ruimte helaas definitief ingenomen zijn.
Over de deadline valt met andere woorden te redetwisten, maar het primaire uitgangspunt van het plan – de voortschrijdende verharding en ‘verrommeling’ van Vlaanderen eindelijk een halt toeroepen – kan uiteraard wél bij iedereen op bijval rekenen. Anno 2016 is ruim een derde van het Vlaamse land al bebouwd, gebetonneerd of geasfalteerd. Dat we daarmee Europees koploper zijn, mag niet verbazen. Bovendien neemt dit aanzienlijke aandeel dagelijks verder toe, zelfs in die mate dat Vlaanderen volgens de berekeningen van Groen tegen 2050 voor 41,5 procent zal bestaan uit gebouwen en infrastructuur. “Iedereen moet de kans krijgen om te sporten of tot rust te komen in het groen, zonder daarbij eerst in de file te moeten staan”, vindt de minister. “Maar ik wel een evolutie, geen revolutie.”

Betekent dit dat er voor knappe nieuwbouwprojecten geen plaats meer zal zijn in het Vlaanderen van de toekomst? Geenszins. Ook binnen 33,5 jaar zullen we nog volop kunnen genieten van realisaties zoals iGent in Zwijnaarde, de nieuwe moskee in Lier, de K-blok op Campus Sint-Jan in Genk, de Trudo Sporthal in Sint-Truiden of het politiecommissariaat in Brakel, die verderop in dit nummer uitvoerig beschreven en rijkelijk geïllustreerd zijn. Bovendien krijgen we in het beste geval twee hoogstandjes voor de prijs van één, want de ruimte die elders zal worden vrijgemaakt ter compensatie, zal vermoedelijk worden omgevormd tot kwalitatieve publieke ruimte. Om van de knappe verbouwingen en renovaties die ons pad zullen kruisen maar te zwijgen… Wie bij het horen van het woord ‘betonstop’ alvast een zekere bezorgdheid voelde opwellen, kan dus opgelucht ademhalen. Als dat geen positieve noot is om de zomer mee te beginnen…

Veel leesplezier
Tim Janssens

Ik wil graag een proefexemplaar of abonnement.

Ik wil graag een: