Magazines / Nr 03 2020

Nr 03 2020

Gemengde gevoelens

“Het kan verkeren”, citeerden we de Nederlandse dichter en toneelschrijver Bredero toen we bij de afronding van vorige editie in onze pen kropen om het voorwoord te schrijven. Waar er begin dit jaar nog veel optimisme heerste na een uiterst geslaagd 2019, kwam de bouwsector medio maart plots in het oog van een economische storm te terecht. De reden? Een virus, godbetert. Een microscopisch klein structuurtje met erfelijk materiaal dat vanop een ‘beestenmarkt’ in China zowat de hele wereld platlegde. Of zou er in het Instituut voor Virologie en het
Centrum voor Ziektecontrole en -preventie in Wuhan toch een foutje gebeurd zijn?

Soit, we zijn hier niet om in het wilde weg complottheorieën te spuien – dat laten we met plezier over aan het opperhoofd van de Verenigde Staten. Maar dat de coronacrisis een forse impact heeft op het reilen en zeilen in de bouw, valt uiteraard niet te ontkennen. Al snel werd duidelijk dat 2020 niet de verhoopte ‘grand cru’ zou worden. Integendeel: twee weken na de afkondiging van de ‘lockdown’ draaide slechts 1 op de 5 bouwbedrijven nog op volle toeren en gewaagde 70 % van stevig geslonken orderboekjes. Chaos en onzekerheid troef, maar paniek was naar onze bescheiden mening niet aan de orde. De bouw is een veerkrachtige sector die al heel wat watertjes doorzwommen heeft. Ook deze pandemie zou hij heus wel overleven.

We willen onszelf niet betichten van helderziendheid of illegaal bezit van een glazen bol, maar feit is wel dat de sector al snel een nieuw elan leek te vinden. Ondanks onvermijdelijke leveringsproblemen gingen heel wat aannemers na een paar weken koffiedik kijken opnieuw aan de slag. Sommige werven lagen zelfs helemaal niet stil en liepen hoogstens een tikkeltje vertraging op. Aanvankelijk ging het er een beetje onwennig aan toe, maar ‘social distance’ en andere preventiemaatregelen zoals het dragen van beschermende kledij en mondmaskers werden al snel het nieuwe normaal. Sommige bedrijven toonden zich echte voorlopers en maakten er zelfs een heuse pr-stunt van – en dat bedoelen we zeker niet negatief. In coronatijden toch gemotiveerd doorwerken en kwaliteit blijven leveren: het verdient een pluim. Het toonde in ieder geval aan wat we in ons vorige voorwoord ook al schreven: “In crisistijden als deze worden innovatie, creativiteit en efficiëntie maximaal beloond.”

Intussen lijkt de trein stilaan weer vertrokken, maar laten we de situatie toch ook niet té rooskleurig inschatten, want nog niet alle gevaar is
geweken. Volgens velen zal het ‘corona-effect’ pas binnen enkele maanden toeslaan, vooral als nieuwe opdrachten uitblijven. Volgens het Federaal Planbureau zal de bedrijvigheid in de bouw dit jaar met 10,5 % slinken. Kortom: er zullen onvermijdelijk banen verloren gaan en faillissementen volgen. De Confederatie Bouw, die achter de schermen flink ijvert voor de belangen van de bouw- en vastgoedsector, pleitte dan ook voor een specifiek relancebeleid. “Vermits vooral de nieuwbouwmarkt rake klappen krijgt en volledig aan het stilvallen is – het aantal verkochte nieuwbouwwoningen is sinds midden maart met meer dan de helft verminderd, een ongeziene daling! – is er nood aan een btw-verlaging op de eerste 60.000 euro bij de bouw en aankoop van een woning (van 21 naar 6 %). Dat heeft er tijdens de financiële crisis in 2008 ook voor gezorgd dat we niet in een vicieuze cirkel verzeilden, dus het is wel degelijk effectief”, aldus gedelegeerd bestuurder Robert de Mûelenaere.

Helaas gaf de overheid niet meteen gehoor aan de oproep van de bouw- en vastgoedsector. Daarmee schiet ze zichzelf in de voet, benadrukt De Mûelenaere. “De bouw levert een zeer grote bijdrage aan de overheidsinkomsten, aangezien 45 % van de omzet terugvloeit naar de schatkist. Door het gebrek aan een relanceplan loopt de overheid dit jaar maar liefst 3,3 miljard euro mis, waarvan 1,2 miljard uit nieuwbouw. Kiezen voor extra inkomstenverlies in tijden waarin de schatkist al zwaar geteisterd wordt als gevolg van COVID-19 is een onbegrijpelijke keuze. Investeringen opnieuw aanzwengelen is de enige weg vooruit!”

Conclusie: het eerste leed lijkt geleden, maar het is bang afwachten wat het najaar zal brengen. We gaan dan ook met gemengde gevoelens de zomer in. Een zomer die er voor sommige bouwbedrijven anders dan anders zal uitzien. Aangezien het bouwverlof slechts een aanbeveling en dus geen verplichting is, zullen ze flexibeler omgaan met hun vakantieregeling, in de hoop de komende weken nog wat verloren tijd in te halen. Ook werken op zaterdag behoort tot de mogelijkheden. Intussen heeft de Bouwunie studenten opgeroepen om deze zomer voor een vakantiejob in de bouwsector te opteren. Waarom ook niet? Alle beetjes helpen …

Veel leesplezier

Tim Janssens

Ik wil graag een proefexemplaar of abonnement.

Ik wil graag een: