Magazines / Nr 04 2018

Nr 04 2018

Reddingsboei voor open ruimte

De gemeenteraadsverkiezingen zijn in aantocht, en dus heeft u zich misschien al wel gewaagd aan een van de vele ‘stemtests’ die deze dagen circuleren. Een vraag die u in dat geval mogelijk heeft moeten beantwoorden, is de volgende: ‘Vindt u dat er in uw gemeente meer hoogbouw moet worden toegelaten, in ruil voor extra (niet-bebouwde) publieke ruimte?’.

Hoogbouw toelaten in ruil voor publieke ruimte: een goed verstaander begrijpt dat deze kwestie betrekking heeft op de betonstop en het bijhorende streven naar kernverdichting. Het doel van die befaamde betonstop: ervoor zorgen dat de schaarse open ruimte in Vlaanderen gevrijwaard blijft, de rommelige bebouwing in onze contreien stroomlijnen en Moeder Natuur opnieuw een prominente plek geven in ons bestaan. Want u weet het intussen wel: dagelijks worden er in Vlaanderen oppervlaktes gebetonneerd waarmee je makkelijk enkele voetbalvelden zou kunnen vullen.

Een gegeven dat weleens voor discussie zorgt, is dat de betonstop (pas) vanaf 2040 van kracht wordt. Officieel om het beleid en de bouwsector voldoende tijd te geven om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Al ziet niet iedereen het zo. Kwatongen en cynici beweren immers dat die lange aanloopperiode de broodnodige mentaliteitswijziging alleen maar uitstelt en dat commercieel ingestelde bouwbedrijven en projectontwikkelaars de resterende twintig jaar zullen gebruiken om de laatste beetjes open ruimte vol te bouwen en te verharden.

Hebben die kwatongen en cynici ongelijk? Voorlopig niet, zo blijkt. Natuurpunt bracht de situatie in kaart, stelde een uitgebreid rapport op en trok meteen fors aan de alarmbel: “Als de ‘betonsnelheid’ even hoog blijft als vandaag, zullen bepaalde gemeenten hun bebouwbare oppervlakte al binnen enkele jaren volledig uitgeput hebben.” Natuurpunt ging op basis van gegevens in het kadaster na hoeveel vierkante meter er op dit moment al is ingenomen en hoe snel er de afgelopen dertig jaar beton is bijgekomen, en dat voor elke Vlaamse gemeente. De slechtste leerlingen van de klas blijven bouwen en verharden dat het een lieve lust is, al zijn er ook al enkele gemeenten die de bestaande woonuitbreidingsgebieden langdurig bevriezen of definitief omzetten in bouwvrij agrarisch gebied. “Maar over het algemeen delft de open ruimte in Vlaanderen nog steeds het onderspit”, klinkt het stellig.

Conclusie van Natuurpunt: “Als Vlaanderen geen strenge criteria oplegt, dreigt de ongebreidelde ruimte-inname en verharding gewoon door te gaan.” Het is dus tijd om te handelen, zeker als we bebouwing in niet-gunstig gelegen gebieden – toch een van dé uitgangspunten van de betonstop – een halt willen toeroepen. Maar de timing is helaas niet ideaal. De nakende gemeenteraadsverkiezingen beheersen al een tijd de politieke agenda en zorgen voor de nodige terughoudendheid. Partijen die met luide stem verkondigen dat ze de woonuitbreidingsgebieden zullen inperken – voor Jan Modaal een donderslag bij heldere hemel – schieten zichzelf in de voet. Denken ze. Helaas is het nog steeds de oude logica die spreekt en zal er pas na 14 oktober eventueel plaats zijn voor een nieuwe logica.

Maar er is hoop. Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege laat immers weten dat de criteria die Natuurpunt eist er tegen het einde van dit jaar zullen zijn. De gemeenten zullen zich daaraan moeten houden, want de gemeentelijke structuurplannen moeten uiteindelijk door Vlaanderen worden goedgekeurd. “Alle scenario’s zijn beter dan ‘business as usual’. Hoe sneller we ingrijpen, hoe lager de uiteindelijke factuur zal zijn”, benadrukt de minister. Aan goede wil alvast geen gebrek. Nu Jan Modaal en de bouwsector nog in het gareel krijgen …

Veel leesplezier

Noot van de redactie: Louwers Mediagroep is van plan om in de nabije toekomst een gelijkaardig
magazine op te starten in Wallonië. Geïnteresseerden kunnen zich wenden tot info@louwersmediagroep.be
of uw contactpersoon van het Bouwen aan Vlaanderen-team.

Tim Janssens

Ik wil graag een proefexemplaar of abonnement.

Ik wil graag een: