Magazines / Nr 04 2019

Nr 04 2019

Renovatieritme

162 miljard euro. Zo veel geld is er volgens een SERV-studie nodig om de komende dertig jaar 2,7 miljoen Vlaamse woningen te renoveren en op die manier de klimaatdoelstellingen van 2050 te halen. Het plaatsen van dakisolatie of het opvullen van een spouwmuur volstaat immers niet om alle verouderde huizen in onze regio op punt te stellen. Dak, gevel, vloer, ramen, technieken …: in het slechtste geval zijn ze allemaal toe aan een grondige opknapbeurt. En de tijd begint te dringen …

‘Hoezo? We hebben toch nog dertig jaar?’, zal u misschien denken. Dat klopt als een bus, maar als we het huidige renovatietempo aanhouden – lees: circa 16.000 vergunde renovaties per jaar of 1 % van het bestaande gebouwenpark – dan zal tegen 2050 slechts een derde van ons woningpatrimonium energiezuinig zijn. En dat is natuurlijk veel te weinig … Om binnen drie decennia een voldoende te scoren, moeten we 3 % van het bestaande gebouwenpark per jaar vernieuwen. Het is met andere woorden de hoogste tijd om meer dan één versnelling hoger te schakelen.

Maar daar wringt het schoentje. Eigenaars en gezinnen voelen zich momenteel niet massaal geroepen om te investeren in de energetische performantie van hun woning. Zeker in flatgebouwen is de status quo de norm, want de renovatie van de collectieve delen is een financieel en administratief kluwen waar niemand zich aan wil verbranden. Een aangepaste wetgeving en financiering dringt zich dus op, want ook collectieve eigendommen zijn over het algemeen allerminst toonbeelden van energie-efficiëntie. Integendeel …

Even terug naar het kostenplaatje: een gemiddeld renovatiebudget van 60.000 euro per individuele woning resulteert in een totaalbedrag van 162 miljard euro. In de wetenschap dat de jaarlijkse financiële draagkracht van de Vlaamse overheid 47,5 miljard euro bedraagt en dat het telkens trekken en duwen is om deze som naar behoren te verdelen over alle beleidsdomeinen, kunnen we concluderen dat de overheid onmogelijk zelf het voortouw kan nemen in deze grootschalige vernieuwingsoperatie. Gezinnen, de banken en de bouwsector zullen (meer dan) hun steentje moeten bijdragen en zullen de handen in elkaar moeten slaan om het renovatieritme op te krikken.

Maar dat is uiteraard makkelijker gezegd dan gedaan. De overheid kan dan wel zijn best doen om burgers te sensibiliseren en de voordelen van een renovatie te benadrukken (niet alleen lagere energiekosten, maar ook een stijging van de vastgoedwaarde), het laatste woord is en blijft aan ‘de portemonnee’, die makkelijker opengetrokken wordt wanneer er premies, belastingvoordelen en andere financiële maatregelen aan te pas komen. “Vandaar dat renovatiekredieten aanmoedigen en inspelen op een groene woonfiscaliteit eveneens belangrijke prioriteiten zijn”, stelt de SERV.

“Gezien de urgentie mogen we geen kansen op renovatie laten liggen”, klinkt het eveneens. De verkoop van een woning is bijvoorbeeld een ideale gelegenheid om over te gaan tot structurele vernieuwingsingrepen. In 2017 veranderden circa 80.000 huizen van eigenaar. Dat biedt potentieel … Het Vlaams Klimaatplan stelt dan ook voor om renovatie na aankoop te verplichten. Want: “In combinatie met een aangepaste wetgeving, financiering en fiscaliteit kan dit de stap naar renovatie aanzienlijk verkleinen.”

Klinkt mooi, maar de vraag is of de praktijk er even rooskleurig zal uitzien als de theorie. De rentevoeten zijn historisch laag, maar de aankoopprijzen van woningen blijven historisch hoog. Welke ‘jonge starters’ of alleenstaanden hebben de middelen om bovenop die aankoopprijs ook nog eens een renovatiebudget van enkele tienduizenden euro’s op te hoesten? Voor velen is het geen kwestie van willen, maar van kunnen. Mits de nodige steun zullen de meeste kopers allicht wel bereid zijn om ‘hun maatschappelijke verantwoordelijkheid op te nemen en verouderde woningen binnen de vijf jaar na aankoop energiezuinig te maken’, zoals VCB-boegbeeld Marc Dillen poneerde. Maar dan is er wel nood aan een toverformule die zowel de overheid als kopers en eigenaars financieel ontlast. Benieuwd wie deze gordiaanse knoop zal kunnen ontwarren …

Veel leesplezier

Tim Janssens

Ik wil graag een proefexemplaar of abonnement.

Ik wil graag een: