Tagarchief: Baksteen

Gevelsteenfabrikant neemt voortouw in duurzame transformatie van bouwsector

VDS_3_Productie_Spouwen_2016_001-kopiëren
Lees het gehele artikel

Toen Jaak Vandersanden, destijds ook burgemeester van Kleine Spouwen, in 1925 zijn eigen familiebedrijf oprichtte, waren duurzaamheid, maatschappelijk engagement en collectief welzijn meteen belangrijke aandachtspunten. Het zijn dan ook waarden die al bijna honderd jaar ingebakken zitten in het DNA van de bekende baksteenfabrikant. In zijn uiterst lezenswaardige duurzaamheidsverslag verduidelijkt Vandersanden onder meer welke concrete inspanningen het levert en innovaties het ontwikkelt om zijn milieu-impact tot een absoluut minimum te beperken. Van verregaande energie-efficiëntie en ecologische steenstrips tot CO2-negatieve stenen die afvalstoffen omzetten in een nuttig product.

De productie van carbonatatiestenen voor de bouw van één huis met 15.000 gevelstenen is goed voor ruim 5 ton CO2-opname”, zegt Jean-Pierre Wuytack.

“Holle slogans of beloften zijn niet aan ons besteed. We pakken liever uit met concrete realisaties of projecten. Onze ambitie is om het meest duur-zame en innovatieve bedrijf in de baksteensector te worden. We trachten niet zomaar ‘mee te evolueren’, maar echt het voortouw te nemen”, klinkt het stellig bij Vandersanden. Dat dit inderdaad geen loze woorden zijn, blijkt uit de vele maatregelen die het Limburgse familiebedrijf de voorbije jaren heeft genomen om zijn energieverbruik verder te reduceren en nog spaarzamer en efficiënter om te springen met grondstoffen. Met succes, want er gaat geen materiaal meer verloren in het productieproces, al het benodigde water maakt deel uit van een gesloten circuit, rookgassen worden maximaal gefilterd, zonnepanelen en een windmolen in Lanklaar wekken groene energie op, nieuwe stenen worden gedroogd met restwarmte van de ovens, in Tolkamer is een tunneloven in gebruik genomen die 25 procent minder CO2 uitstoot, er is ingezet op de ontwikkeling van circulaire droogstapelsystemen, geïmpregneerde gevelstenen en verpakkingen met minstens 30 % gere-cycleerd plastic … “Intussen wordt ook het potentieel van windenergie en rookgasopvang op onze sites volop onderzocht. Kortom: het verkleinen van onze ecologische footprint is een cruciaal aandachtspunt en we gaan daar zeer ver in. Tegen 2023 willen we onze milieu-impact nog verder reduceren, met minstens 15 % ten opzichte van 2020!”

We zetten volop in op de verslanking van onze gevelstenen en de transitie naar steenstrips”, benadukt Dominique Nassen.

Verslanking en steenstrips

Daarnaast stelt Vandersanden ook de duurzaamheid van zijn producten in vraag. Want ondanks alle bovengenoemde inspanningen vergt het traditio-nele bakproces behoorlijk wat energie. “Vandaar dat we inzetten op de verslanking van onze gevelstenen (van 10 cm dik naar circa 7,5 centimeter dik, met behoud van eigenschappen) en de transitie naar steenstrips – lees: schijven van 2 cm dik die we afzagen van onze stenen”, vertelt Dominique Nassen, Product Manager Bricks bij Vandersanden. “Dankzij steenstrips kunnen we met één gebakken product dubbel zoveel vierkante meters bekleden en winnen we circa 8 cm isolatieruimte zonder dat daar in esthetisch opzicht iets van te merken is. Vanuit die optiek hebben we E-Board® ontwikkeld, een volledige systeemoplossing met EPS-isolatieplaten op maat, steenstrips, mortellijm en andere toebehoren. Intussen maken we ook ECO-baksteenstrips, waarbij we de strips ‘an sich’ produceren en dus niet meer hoeven af te zagen van bakstenen. De voordelen van deze primeur zijn legio: 70 % minder grondstoffen, 50 % minder energieverbruik vanwege kleinere ovens, prefabricage van woningen dankzij de volautomatische strippenrobot RoboBrick® … De volgende stap wordt hydraulische persing, wat ons zal toelaten om baksteenstrips met een dikte van minder dan 1 cm te produceren en ons nog extra schaalvoordelen zal opleveren.”

“De carbonatatiestenen zijn de nieuwe vaandeldragers in ons duurzaamheidsverhaal”

Revolutionaire carbonatatiesteen

Hier blijft het echter niet bij, want achter de schermen werkt Vandersanden volop aan een revolutionaire innovatie: de carbonatatiesteen. “Hierbij gaat het echt over Cradle to Cradle, want er komt zelfs geen bakproces meer aan te pas. De grondstoffen zijn afvalproducten uit de metaalindustrie die CO2 opnemen en als gevolg daarvan verstenen. Zo ontstaan er dus CO2-negatieve stenen: de productie van carbonatatiestenen voor de bouw van één huis met 15.000 gevelstenen is goed voor ruim 5 ton CO2-opname, terwijl er met traditionele bakstenen 3 ton CO2 zou vrijkomen. Na een fase van uitgebreide product- en procesontwikkeling, inclusief de testopstelling van een CO2-klimaatkast en drukpers, zijn we in Lanklaar een pilootfabriek aan het bouwen om dit veelbelovende procedé verder te finetunen en volgend jaar om te zetten in een effectieve productieflow”, legt CEO Jean-Pierre Wuytack uit. “Je ziet: we zijn zelfs bereid om af te stappen van onze keramiektraditie en andere mogelijk-heden te exploiteren, zolang het maar duurzaam is. Het gaat ons om gevel- en straatsteenproducten, niet zozeer om ‘bakstenen’. We moeten onze sector en onze activiteiten heruitvinden. De carbonatatiestenen zijn de nieuwe vaandeldragers in ons duurzaamheidsverhaal.”

41 extra woningen voor exemplarische ecowijk

Lees het gehele artikel

De Voorbeeldgebouwen boden plaats aan dertig passiefwoningen, waaronder reeds vijf energieneutrale appartementen. In fase 3 kwamen er nog eens 41 wooneenheden bij. De verschillende woonblokken zijn zo gepositioneerd dat ze het stedelijk weefsel op termijn op een duurzame manier kunnen laten herleven. 

Verschillende baksteentexturen animeren de gevels en creëren samen een intrigerend reliëf.

Fase 3 van het Harenberg-project werd door Ondernemingen Louis De Waele opgeleverd in januari, naar een ontwerp van Urban Platform. 30 % van de 41 nieuwe woningen is bestemd voor senioren. Voorts is er ook een polyvalente zaal ingericht en een ondergrondse parking voor 35 wagens voorzien. Het doel is om betaalbare huurwoningen aan te bieden, waar het erg aangenaam vertoeven is. De bewoners kunnen tevens genieten van het magnifieke kader (ondanks het feit dat het complex vlak bij de werkplaatsen van de NMBS gelegen is) en de gezellige omgevingsinrichting (moestuinen, speelplekken, pergola’s …). Bovendien verbruiken ze slechts een minimum aan energie. Zowel de productie van het sanitair warm water als de verwarming worden verzekerd door performante individuele verwarmingsketels. De fotovoltaïsche panelen op de daken voeden het ventilatiesysteem met warmterecuperatie in de appartementen. En ook het regenwater wordt gerecupereerd.

De woningen van Harenberg III zijn zo georiënteerd dat ze maximaal van de zon en de natuurlijke lichtinval profiteren.

EGD – Groendaken
Om het duurzame karakter van het project extra te benadrukken, zijn de woonblokken van Harenberg III uitgerust met groendaken. De Grondregie van de Stad Brussel opteerde resoluut voor het drielagige Floradak-systeem, dat vakkundig geplaatst werd door EGD (Lummen). “Het Floradak is een extensief groendak met een intensief karakter dat meer mogelijkheden biedt dan een traditioneel groendak”, legt bestuurder Joël Eyckens uit. “Het bestaat uit drie lagen. Boven op de dakdichting wordt het Florapanel geplaatst, een EPS-paneel dat met zijn unieke structuur voor een ideale waterhuishouding zorgt. De Floratex-doek bewaakt het evenwicht tussen wateropslag en verdamping. Tot slot is er het Florasubstraat, waarin de begroeiing de nodige voedingsstoffen vindt. Het verschil met een traditioneel groendak is dat het Floradak een grotere drainage- en buffercapaciteit heeft (50 liter per vierkante meter), waardoor de sedumplantjes meer en langer water kunnen opnemen, sneller groeien en langer groen blijven in droge periodes. Dat wij de Floradaken van Harenberg III mochten plaatsen, is geen toeval. We zijn een erkend installateur en waren in 1992 een van de eerste Belgische bedrijven die zich toespitste op groendaken. Door de specifieke volumetrie van de gebouwen was elk dak verschillend, dus het was zeker geen copy-paste. In totaal ging het om een oppervlakte van 600 m².”

Hellend terrein

Laurent Klopfert, werfleider bij Ondernemingen Louis De Waele: “De gebouwen voldoen uiteraard aan de passiefstandaard en de inrichting van de site is niet alleen afgestemd op de noden en de behoeften van de bewoners van het Harenberg-complex, maar ook op die van de overige inwoners van Haren (denk onder meer aan de creatie van een publieke doorsteek). De appartementen zijn ondergebracht in trapsgewijze gebouwen met verschillende gabarits, die optimaal inspelen op de helling van het terrein. De polyvalente zaal bevindt zich op het laagste punt van de site.” Een andere bijzonderheid is dat al het afvalwater naar het rioleringsnet van de Harenbergstraat gestuwd wordt met behulp van een rist afvoerpompen. Laurent Klopfert: “Het was geen sinecure om dat afvoersysteem te ontwerpen en te realiseren. Aangezien een eventuele stroompanne de werking van de pompen zou hypothekeren, hebben we noodstroombatterijen geïnstalleerd om de continuïteit van het pompproces te allen tijde te kunnen garanderen.” 

De gevels zijn overal uitgerust met verdiepingshoge ramen.

“De baksteenafwerking geeft het geheel cachet. Het zijn dergelijke details die echt het verschil maken”

Dynamische baksteengevel

De drie gebouwen tellen maximaal drie bouwlagen (gelijkvloers + twee verdiepingen). De gevels zijn overal uitgerust met verdiepingshoge ramen. Ondernemingen Louis De Waele hanteerde een bouwmethode die klassiek te noemen is voor dit soort projecten: boven op de ondergrondse parking met bodemplaat en betonnen premuren is een kalkzandsteenstructuur met predallen en welfsels opgetrokken. De gevels zijn niet bekleed met witte crepi, maar met een dynamische mengeling van twee gevelstenen. Laurent Klopfert: “De baksteenafwerking geeft het geheel cachet. Het zijn dergelijke details die echt het verschil maken en die ook steeds vaker opduiken in overheidsopdrachten.”  

Nelissen Steenfabrieken, Kesselt | Het MAS van Kesselt

nelissen_opening_nieuwbouw_1-kopieren
Lees het gehele artikel

Na een meer dan succesvol 2018 gaat Nelissen Steenfabrieken voort op hetzelfde innovatieve elan. Het familiebedrijf plaatst zijn vernieuwingsdrang letterlijk in de kijker via een kersvers hoofdkantoor met showroom, een indrukwekkende blikvanger aan de Kiezelweg in Kesselt (Lanaken). Het nieuwe gebouw illustreert de drievoudige grondslag van het bedrijf: innovatie, cocreatie en duurzaamheid. Een bijnaam liet niet lang op zich wachten: het MAS van Kesselt.

Het is de vierde generatie van het familiebedrijf Nelissen Steenfabrieken menens. Vier jaar geleden namen Carlos Jorissen, Joeri Gevers en Burt Nelissen de fakkel over van de derde generatie. Kort na de wissel van de wacht deden de nieuwe CEO’s een ambitieus investeringsplan uit de doeken, ter waarde van maar liefst 35 miljoen euro. Met de opening van een state-of-the-artkantoorgebouw en een experimentele showroom, naar een ontwerp van Architectengroep PSK en UAU collectiv, treedt Nelissen Steenfabrieken in 2019 op het voorplan in de baksteenbranche.

Samen sterk

Nelissen Steenfabrieken

Het nieuwe gebouw toont de veelzijdigheid van baksteen, met zelfs steenstrips gelijmd op een grote glaspartij.

 

“Innovatie, cocreatie én duurzaamheid. Dat zijn de drie pijlers van zowel het interieur als het exterieur van ons nieuwe hoofdkwartier”, klinkt het bij de drie CEO’s. “Een atrium dat volledig is uitgevoerd in onze meermaals gelauwerde Dubio-steen, kunstige claustra’s en zelfs steenstrips die gelijmd zijn op een grote glaspartij: we tonen met dit gebouw dat alles kan met baksteen, zolang je met de juiste mensen samenwerkt. Daarom hechten we veel belang aan cocreatie.” Het nieuwe gebouw huisvest digitale experimenteerruimtes voor ontwerpers, een Experience Room met een groot, gebogen 180°-scherm en vergaderzalen die te reserveren zijn voor project- of andere besprekingen. “De vernieuwde site zal fungeren als facilitator voor creatievelingen die de bouwsector samen met ons op duurzame wijze vooruit willen helpen”, aldus de bestuurders.

De baksteen als kunstwerk

Nelissen Steenfabrieken

De nieuwe showroom bevat een museale route, waarbij de bezoeker de baksteen ontdekt als kunstobject – zowel in de echte als in de virtuele realiteit.

 

De nieuwe showroom bevat een museale route, waarbij de bezoeker de baksteen ontdekt als kunstobject – zowel in de echte als in de virtuele realiteit. “We combineren het klassieke concept van de tastbare showroom met de immer vooruitstrevende digitale wereld”, aldus de CEO’s. “De bezoekers worden ondergedompeld in een digitaal getinte customer experience journey. Aan de hand van een app doorlopen ze de showroom en kunnen ze hun favoriete stenen selecteren, zowel in de app als op touchscreens. Die favorieten tonen we aan het einde van een bezoek in de Experience Room. Om het zo aanschouwelijk mogelijk te maken, passen we de steenselectie van de bezoeker toe op een typewoning naar keuze. Het resultaat wordt geprojecteerd op een groot 180°-scherm en zit vervolgens in een mum van tijd in de mailbox van de bezoeker, zodat hij alles nadien nog eens rustig kan overlopen.”

Digitale krachttoer

Nelissen Steenfabrieken

“We tonen met dit gebouw dat alles kan met baksteen”, aldus de drie CEO’s van Nelissen Steenfabrieken.

 

Voor architecten biedt de nieuwe showroom het neusje van de zalm op het vlak van creativiteit. “In de stenotheek staat een bijzondere werktafel, die gekoppeld is aan een groot scherm. Als een architect een steen op de tafel legt, wordt deze gescand aan de hand van een RFID-tag. Zo kan hij verschillende stenen op tafel leggen en virtueel nieuwe mixen creëren, die hij op het scherm te zien krijgt en desgewenst naar zichzelf kan doorsturen. Uniek in de sector”, klinkt het bij de bedrijfsleiders.

Huzarenstukje

Nelissen Steenfabrieken

Het atrium is uitgevoerd in de meermaals gelauwerde Dubio-steen.

 

Om innovatie de boventoon te laten voeren in het ontwerp, stapten Architecten-
groep PSK en UAU collectiv onmiddellijk af van het idee van een klassiek kantoorgebouw of een standaardshowroom. Daardoor viel de keuze op een (letterlijke) opeenstapeling van volumes. “Geen doordeweekse opstapeling waarbij de volumes half in elkaar zitten en de vloer- en plafondplaat in
elkaar overlopen, want dat is eigenlijk een ‘instapeling’. Wel drie letterlijk op elkaar gestapelde volumes. Een ingewikkelde en vernieuwende constructie”, aldus Massimo Pignanelli van UAU collectiv.

BEN-site

Anno 2019 gaan groei en duurzaamheid hand in hand. Nelissen Steenfabrieken wil daarom een voortrekker zijn op energetisch vlak en doet dat door te streven naar een bijna-energieneutrale bedrijfssite. “Met de BEN-ambities van het familiebedrijf in het achterhoofd hebben we voor de realisatie van het nieuwe gebouw geopteerd voor een performante buitenschil met een erg gunstige U-waarde”, zegt Guido Ieven, architect-bestuurder bij Architectengroep PSK. “De technische installaties werken voornamelijk op basis van gratis energiebronnen, waardoor we een E-peil bekomen dat beduidend beter scoort dan de vooropgestelde eisen voor een kantoorgebouw.”