Tagarchief: Metamorfose

Mechelen, Den Ouwen Dok | Van voormalig zwembad tot luxueus viersterrenhotel

img_0675_1-kopieren
Lees het gehele artikel

‘Den Ouwen Dok’, zoals ze in Mechelen zeggen, is niet meer. Het oude zwembad op het Rode Kruisplein onderging de voorbije twee jaar een volledige metamorfose tot een viersterrenhotel van de Nederlandse Van der Valk-keten. De zwemkom is nu een vijver en binnenin is plaatsgemaakt voor 124 kamers, zes conferentiezalen, een wellnessruimte, een bar en een restaurant. Een geslaagde herbestemming die heden en verleden verzoent.

De plannen voor het zwemdok dateren al van 1869. Daar werd toen een bedrag van 10.000 Belgische frank voor uitgetrokken. Het duurde tot 1924 vooraleer het gebouw in art-nouveaustijl – een complex van 10.000 vierkante meter – de deuren opende. In 1997 werd het een beschermd monument. Vele generaties Mechelaars hebben er baantjes getrokken, maar vanaf dit jaar staat het Oude Zwemdok bekend als viersterrenhotel. De verbouwing was een bijzonder project met een prijskaartje van 17,5 miljoen euro. Al was het niet altijd een eenvoudige klus …

Den Ouwen Dok is nu een viersterrenhotel.

 

Aandacht voor details

“Het is een lang verhaal”, begint Jan Heyde, projectleider bij aannemer CIT Blaton. “Eigenlijk moeten we terug naar 2013, toen de Stad Mechelen de restauratie van de buitengevels voor haar rekening nam. Vervolgens schreef ze een wedstrijd uit voor de herbestemming. Samen met architectenbureau DAE werkte CIT Blaton het winnende ontwerp uit.” Pas in maart 2018 konden de afbraakwerken van start gaan. Die sleepten zes maanden aan. “Het was een zeer arbeidsintensieve opdracht, die in nauwe samenwerking met Monumentenzorg gebeurde. Dit had onder meer invloed op de materiaalkeuze. Veel elementen moesten namelijk behouden blijven en gerestaureerd worden. Zo zijn er bijvoorbeeld oude tegeltjes opgeknapt en herplaatst. De badcellen en kleedhokjes moeten nog aan de beurt komen. Het is nog niet meteen duidelijk welke bestemming de uitbaters van het hotel daarvoor in petto hebben.”

Van de oude zwemkuip mocht Van der Valk een openluchtvijver maken. Dit betekende dat het oude dak met metalen spanten en betonplaten eraf moest, zodat de gasten vanuit hun kamer en op de terrassen zicht hebben op de vijver. “Dat dak hebben we verwijderd met behulp van klimmersploegen”, vertelt Jan Heyde. “Het was de enige mogelijke manier om het gebouw niet te beschadigen.”

De aannemer werkte nauw samen met Monumentenzorg om de authentieke details van het project te vrijwaren.

 

Precisiewerk

De afbraakwerken moesten dus zeer minutieus verlopen. En daar kwam dan nog eens de moeilijke bereikbaarheid bij, want tijdens de afbraak begon CIT Blaton ook al met de ruwbouwwerken. “Er zijn vier nieuwe liftkernen en trappenhallen geïnstalleerd, van de kelder tot op de vierde verdieping”, zegt Jan Heyde. “Dat was zo goed als volledig manueel werk. Onze torenkraan heeft daar niet veel toe kunnen bijdragen.”

Het structurele werk was evenmin een sinecure. Alle liggers zijn apart bekeken, uitgebroken, gerenoveerd en opnieuw geplaatst. “Op het gelijkvloers zijn in de oude technische ruimte van het zwembad vergaderzalen ingericht. We hebben die oude metalen spanten gerestaureerd, maar ze hebben geen dragende functie meer”, zegt de projectleider. “We hebben ze wel teruggeplaatst omdat ze bijdragen tot de industriële look van de zaal.”

De oude elementen zijn gerestaureerd en teruggeplaatst. Ze vervullen hier en daar een decoratieve functie

 

Technische studie

Uiteindelijk was de ruwbouw klaar in januari 2019. Dan moest de techniek nog bestudeerd worden en waren de modelkamers nog niet uitgewerkt. In de oude structuur zijn 64 hotelkamers ondergebracht, inclusief enkele luxesuites in het dak. Daarnaast is er aan de linker- en rechterzijde een nieuwbouw met een lichte staalstructuur opgetrokken. Deze telt telkens drie verdiepingen en is op die manier goed voor nog eens zestig kamers.    

Voor de techniek werkte CIT Blaton samen met studiebureau Van Reeth. “Het was een forse uitdaging”, licht Jan Heyde toe. “We moesten onze eigen weg zoeken, rekening houdend met de constructie van het gebouw. In de bestaande kelderzone moesten we de luchtgroepen installeren in ruimtes van 1,50 meter op 2 meter. Alle onderdelen zijn stuk voor stuk naar binnen gebracht en ter plaatse gemonteerd.”

Naast het voormalige zwembad zijn telkens twee nieuwbouwstructuren opgetrokken. (Beeld: Yvan Glavie)

 

Een oud zwembad ombouwen tot een viersterrenhotel: eenvoudig is anders. Zeker als de erfgoedfactor mee in rekening moet worden gebracht. “Elk project is uniek”, besluit Jan Heyde. “We hebben wel ervaring in het samenwerken met Monumentenzorg. Ik denk dan meteen aan het project op de Vrijdagsmarkt in Gent. Er komt veel meer bij kijken. Zo moeten de details en accenten zichtbaar blijven of benadrukt worden met licht. Je kan je materialen en kleuren niet vrij kiezen. Noem maar op …. Dat denkwerk maakt
het net extra uitdagend. En uiteindelijk is alles wel in orde gekomen voor de opening van het
hotel in november.”    

De Blekerij, Diest | Gedifferentieerd wonen tussen station en Demer

de-blekerij-0829-kopieren
Lees het gehele artikel

Van niemandsland tot bruisende woonomgeving: in Diest onderging het binnengebied tussen het station en de Demer een ware metamorfose. In plaats van er één massief bouwblok neer te poten, besloten de ontwerpers de appartementen, eengezinswoningen en handelspanden te verdelen over vier verschillende volumes met een wisselend aantal bouwlagen. Dit alles volgens een doordachte architectuur die een subtiele eenheid in verscheidenheid predikt.

Overal in Vlaanderen krijgen verouderde stations-buurten een nieuw elan via ambitieuze bouwprojecten en/of grootschalige reconversies. Zo ook in Diest, waar een strategisch masterplan in doorsteken tot aan de oevers van de Demer, de realisatie van diverse woonvormen, de creatie van kwalitatieve publieke ruimte en de integratie van groen voorziet. Deze spraakmakende stedenbouwkundige operatie ging definitief van start met de realisatie van De Blekerij. Het geraffineerde wooncomplex zet de toon voor de fraaie woon-werkzone die de komende jaren tussen het station en de nabijgelegen Demer zal verrijzen.

de-blekerij-9154-kopieren

Met zijn rode baksteengevels brengt De Blekerij opnieuw kleur in het straatbeeld.

 

Vier blokken met eigen karakter

De Blekerij biedt plaats aan een reeks meergezinswoningen, enkele eengezinswoningen en twee handelspanden. Deze zijn verspreid over vier entiteiten: een kopgebouw met commerciële plint aan de stationszijde, een gevarieerd ‘scharniervolume’ langs de doorsteek naar de Demer en twee achterliggende woongebouwen die georiënteerd zijn naar het groen en de rivier. “Het kopgebouw profileert zich als een baken op het Stationsplein via een levendige gevel die getuigt van een stedelijk karakter. De gelijkvloerse commerciële functies ondersteunen de wisselwerking met de omgeving”, verduidelijkt Koen Van Orshaegen. “De doorsteek naar de Demer start langs het kopgebouw en wordt even verderop geflankeerd door een langgerekt blok met eenzelfde architectuurtaal, maar een specifieke volumewerking die een luchtige, speelse uitstraling creëert. Tussen dat tweede gebouw en het kopgebouw is een groen binnengebied met private en collectieve tuinen ingericht. Het tweede blok maakt uiteindelijk een hoek, waarop de bel-etagewoningen aansluiten. Op die hoek bevindt zich eveneens de inrit van de ondergrondse parking. De twee resterende gebouwen richten zich volledig naar de oever van de Demer en het achterliggende stadscentrum. Het zijn open gehelen die maximaal geïntegreerd zijn in het groen.”

Variabele Demerarchitectuur

Met zijn rode baksteengevels brengt De Blekerij opnieuw kleur in het straatbeeld. “De stad wilde een aantrekkelijke ‘Demerarchitectuur’ die een echt ‘verhaal’ vertelt. Daar hebben we op ingespeeld door de woonblokken te differentiëren”, zegt Sven De Hoef. “We hebben de architectuur opgesplitst in een stijl voor het stationsplein (solide stadsarchitectuur) en een stijl voor de Demerzijde. In het metselwerk van de gebouwen aan het Stationsplein hebben we horizontale en verticale lijnen aangebracht – een soort grid dat ook de inkom- zones markeert. Dankzij die interne verdeling kreeg elke wooneenheid een individueel aspect. Aan de Demerzijde hebben we hetzelfde principe toegepast, maar daar hebben we de verticale pijler van dat grid weggelaten. Zo krijg je een opener, uitgestrekter beeld. Voorts hebben we geopteerd voor een mix van in- en uitpandige terrassen en een zekere hoogtewerking op de plek waar de appartementen overlopen in de eengezinswoningen. Er is dus heel wat variatie, al voel je wel dat alle blokken tot dezelfde familie behoren.”

de-blekerij-0711-kopieren

Het kopgebouw profileert zich als een baken op het Stationsplein via een levendige gevel die getuigt van een stedelijk karakter.

 

Unieke symbiose

Ondanks de centrale ligging van de site dient het groene binnengebied zich aan als een oase van rust en verpozing. Inheemse bomen – een opvallende treurwilg, meerstammige hazelaars en rododendrons – zetten de karakteristieke natuur van de Demervallei extra in de verf. Een positief gevolg van de specifieke focus op duurzaamheid, die zich ook op andere vlakken manifesteert. “Niet alleen in energetisch en ecologisch, maar evenzeer in ruimtelijk en inhoudelijk opzicht”, benadrukt Koen Van Orshaegen. “De Blekerij staat voor een compacte combinatie van verschillende woonvormen, zodat er op een steenworp van het station en het centrum een aantrekkelijke leefomgeving voor een gemengd publiek ontstaat. Ook de aanwezigheid en de toegankelijkheid van de gemeenschappelijke ruimte speelt een cruciale rol. Als schakel tussen het station en de binnenstad koppelt De Blekerij het rustgevende effect van de Demerdijk aan de nabijheid van het centrum. Een unieke symbiose waar de bewoners optimaal van profiteren!”

Sneller dan voorzien

Het was Vanhout dat de lumineuze ideeën van De Architecten NV in de praktijk bracht. De gerenommeerde bouwgroep sloopte de bestaande volumes op de site, trok de nieuwe woongebouwen op en nam tot slot ook de omgevingsaanleg voor haar rekening. “Bouwkundig gezien was het niet al te complex, maar we hebben onszelf wel een strakkere uitvoeringstermijn opgelegd dan initieel voorzien was”, legt projectleider Steven Berghmans uit. “In plaats van op twee jaar hebben we De Blekerij op een jaar en acht maanden gerealiseerd. Dit om het geduld van de nieuwe bewoners niet nodeloos op de proef te stellen en het rendement te optimaliseren. Al bij al is de bouw goed verlopen en is de balans ook wat ons betreft zeer positief!”


De Architecten NV

foto-bij-kaderstuk-de-blekerij-kopieren

Koen Van Orshaegen en Sven De Hoef.

 

De Architecten NV bouwde een uitgebreid en gediversifieerd portfolio uit. Met relevante realisaties evolueerde het kantoor tot een architectuurpraktijk die zich dagelijks inzet voor onze leefomgeving. De focus op locatie, inplanting en oriëntatie, volumetrie en schaalvorming, materialisatie en technische knowhow zijn kenmerkend. “Hierbij wordt het project gekoppeld aan aanwezige kwaliteiten en zo verankerd in de omgeving. Het opzet is om telkens een realisatie neer te zetten die aanvoelt alsof ze er altijd al gestaan heeft, in evenwicht met zichzelf en de omgeving”, leggen Koen Van Orshaegen en Sven De Hoef uit.