Platform voor de bouw
Nieuws

Gare Maritime, Brussel | Overdekte stad met 11.000 kubieke meter hout

Maak kennis met het nieuwe, kloppende hart van Brussel: Gare Maritime op de site van Tour & Taxis. Een stad in de stad, maar dan wel eentje waar het nooit regent.

IMG_20200229_170148 kopiëren
Het voormalige goederenstation is getransformeerd tot een overdekte stad met een mediterrane sfeer.

Tekst | Tekst Anastasia Verleysen | Beeld MBG

29 januari 2021 Leestijd 8 minuten

Deel dit artikel

Dit project is in vele opzichten een schoolvoorbeeld van hedendaagse Europese architectuur. Niet in het minst door het duurzame karakter van het complex. Wij kregen een exclusieve rondleiding.

Ooit was dit het grootste station van Europa. De treinen kwamen aan in de imposante hallen en aan de zijgevels stopten vrachtwagens om de goederen verder te transporteren. Het oorspronkelijke gebouw, dat dateert uit 1907, is intussen getransformeerd naar een stad binnen onze hoofdstad, waarin alle functies door elkaar lopen. In de zeven hallen – goed voor een oppervlakte van drie voetbalvelden – zijn twaalf paviljoenen gecreëerd. Er is plaats voor een open, publieke ruimte met boulevards, steegjes, planten en bomen, kantoren, showrooms en handelszaken. 

Gare Maritime bevindt zich op de site van Tour & Taxis. De zeven hallen zijn goed voor een oppervlakte van drie voetbalvelden.

Toonbeeld van ecologie

Tijdens de renovatie werd maximaal rekening gehouden met de historische elementen. Volgens architect Willem Jan Neutelings ‘een cadeau’ voor het ontwerp. In die oude bogen en portalen zijn op zestien plaatsen toegangen naar Gare Maritime en de rest van de stad voorzien. De Nederlandse architect wilde een doorwaadbare stad creëren, die openstaat voor haar omgeving. “Neutelings haalt de Ramblas in Barcelona graag aan als voorbeeld. Dankzij de gebruikte technieken en materialen bevind je je ook in dat gemoedelijke, mediterrane klimaat. Het is er in de winter vijf graden warmer en in de zomer tien graden koeler dan buiten”, vertelt Filip Focquet, projectleider bij aannemer MBG.

De architecten wilden de oude structuren en elementen maximaal behouden.

Gare Maritime is niet alleen een knap staaltje architectuur, maar profileert zich ook op bouw-technisch vlak als een Europees referentieproject. Zo is het gebouw volledig zelfvoorzienend op het vlak van energie. “Enerzijds door het gebruik van geothermie, anderzijds door de zonnepanelen die zijn verwerkt in de gevel”, licht Filip Focquet toe. “Ecologie is de rode draad doorheen het gebouw. In een eerste fase hebben we de bestaande elementen gerenoveerd. De staalstructuur werd hersteld waar nodig en helemaal opnieuw behandeld. De dakstructuur bestaat uit een houten framework, dat in samenwerking met studiebureau Ney & Partners lat per lat gecontroleerd werd.”

CO2 recycleren

Ook in de tweede fase van het project komt het ecologische aspect naar boven. De twaalf inbouwvolumes zijn namelijk volledig opgetrokken in massiefhoutbouw, met onder andere gelamelleerd hout en Cross Laminated Timber (CLT). Ze worden afgesloten door de dakstructuur. Filip Focquet: “CLT was enerzijds nodig om de last op de funderingen te beperken. We konden er namelijk niet zomaar met eender welke machines binnenrijden. Anderzijds zette het ook de ecologische visie van de architect en de bouwheer kracht bij. Door te
kiezen voor hout recycleerden we maar liefst 11,8 ton CO2. Studies tonen aan dat we bij een keuze voor beton 5,9 ton extra CO2 hadden geproduceerd.”

De binnenunits zijn volledig opgetrokken in massiefhoutbouw met onder andere gelamelleerd hout en Cross Laminated Timber (CLT).

Een even indrukwekkend cijfer is de 11.000 kubieke meter hout die in het gebouw is verwerkt. Het grootste volume ooit voor een Europees bouw-project. De binnengevels en balustrades zijn op het gelijkvloers en de eerste verdieping afgewerkt met Europese witte eik, geleverd door WEBO. Die balustrades vormden een uitdaging door hun lengte: een ononderbroken stramien van 2,65 kilometer lang. Van de tweede verdieping tot de dakstructuur werd gewerkt met stalen vliesgevels van Lootens Line.

Hout en BIM

Technische uitdagingen waren er dus genoeg. En net in dergelijke situaties komen de sterkte en ervaring van MBG tot hun recht. “MBG zet volop in op innovatie in onze systemen en processen. Denk aan de toepassing van het leanprincipe, waardoor we de strakke deadlines van dit project haalden. Maar ook op het vlak van technologie”, duidt Filip Focquet. “Onmisbaar voor Gare Maritime was het gebruik van de BIM-methodologie. Het was cruciaal voor een goede coördinatie van de verschillende betrokken partijen, maar ook voor de uitvoering. Zoals voor de balustrades in Europese witte eik. Zonder BIM had dat er heel anders uitgezien. Wanneer je hout gebruikt, komt daar heel wat rekenwerk bij kijken en moet alles vastgelegd worden, liefst al in de ontwerpfase en in samenspraak met de onderaannemers technieken.”

BIM was onmisbaar bij de uitvoering van het houtwerk en de coördinatie van het project.

Na de voltooiing van dit project springen voor Filip Focquet drie zaken in het oog: “Eerst en vooral de intense, geslaagde samenwerking tussen MBG, de architecten, de klant en de onderaannemers. Daarnaast ook de strakke planning, die steeds werd gerespecteerd. Die 11.000 kubieke meter hout hebben we op minder dan een jaar verzet. En tot slot: het hout en hoe dat samenkwam met alle technieken. Er wordt meer en meer ingezet op het duurzame gebruik van natuurlijke grondstoffen. Dit project pioniert bovendien als het grootste houten kantorencomplex van Europa en is een goed voorbeeld voor de vele design- en technische mogelijkheden die hout te bieden heeft. We zijn als aannemer dan ook tevreden met deze mooie referentie en de bijkomende specialiteiten.”   


TECHNISCHE FICHE

Bouwheer
Extensa (Brussel)

Architect
Neutelings Riedijk Architects (Rotterdam) en Bureau Bouwtechniek (Antwerpen)

Hoofdaannemer(s)
MBG (Wilrijk)

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

louwers mediagroep
  • GWW-BE

    Grond/Weg/Waterbouw

    Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken

    Naar website
  • IA

    Industrial Automation

    Platform over productie- en procesautomatisering

    Naar website
  • IB

    Interieurbouw & Schrijnwerk

    Platform voor de interieurbouwbranche

    Naar website
  • LP

    Lumenpro

    Platform over licht en verlichting

    Naar website
  • MTV

    Metaalvak

    Platform voor de metaalverwerkende industrie

    Naar website
  • Recyclepro

    Recyclepro

    Platform over de gehele recyclingstroom

    Naar website
  • CLW

    Construire la Wallonie

    Plateforme pour le bâtiment, génie civil et infrastructures

    Naar website
  • Greenpro

    Greenpro

    Platform voor de tuin- en groenprofessional

    Naar website
  • KB

    Keukenbouw

    Platform over design en techniek in de keukenbranche

    Naar website
  • Bouwmat

    Bouwmat

    Platform over bouwmaterieel & bouwmachines

    Naar website
  • ArchiComm-BE

    ArchiComm

    Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur

    Naar website
0%

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details